تثنى فيها القوم »
و اما معنى ثانى زيرا كه اين سوره مشتمل است بر ثنا و ستايش حق سبحانه و تعالى و يا آنكه ثنا گفته مىشود آن سبع آيا ترا ببلاغت و اعجاز در احاديث بسيار آمده كه اگر چه ظاهرا سبع المثانى فاتحة الكتابست اما باطنا مراد از آن اهل بيت نبوتست چنانچه در كتاب توحيد از حضرت ابى جعفر الباقر عليه السّلام مرويست كه
« نحن المثانى التي اعطاها اللَّه نبينا صلّى اللَّه عليه و آله »
يعنى مائيم بحسب باطن سبع المثانى كه اعطا كرده خداى تعالى آن را بر پيغمبر ما صلوات اللَّه عليه و آله و مىتواند كه اطلاق سبع بر اهل بيت به اين اعتبار باشد كه اسماء حضرات ائمهء هدى با دخول حضرت فاطمهء زهرا عليها السلام هفت است فاطمه و على و حسن و حسين و محمد و جعفر و موسى و اطلاق مثانى يا باعتبار آنست كه اهل بيت نبوت مستحق ثنا و ستايشاند و يا باعتبار آنكه دوم قرآن و مقترن با قرآنند چنانچه در حديث متفق عليه بين العامه و الخاصه است كه حضرت رسالت پناه صلّى اللَّه عليه و آله فرمود كه :
« انى تارك فيكم الثقلين كتاب اللَّه و عترتى »
و مؤيد اين توجيه اقتران قرآن عظيم است در اين آيه بسبع المثانى كه مراد از آن عترت رسول است ليكن در حديث « كتاب اللَّه » در ذكر مقدم بر عترت واقع شده و درين آيه عترت مقدم بر قرآن ، و درين مقام احاديث متكثره از ائمهء هدى عليهم السلام مرويست كه حل آن خالى از اشكال نيست و به جهت خوف اطناب مذكور نشد .
لا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ
بازمگشا چشمهاى خود را يعنى رغبت مكن و مايل مشو
إِلى ما مَتَّعْنا بِهِ
بسوى آن چيزى كه برخوردارى داديم و انعام كرديم ما به آن در دنيا
أَزْواجاً مِنْهُمْ
أصناف از مشركين را زيرا كه اموال دنيوى را اعتبارى نيست و رغبت را در آن مجالى نى ، و مستلذات و مشتهيات آن را در جنت سعادتى كه به تو انعام كردهايم قدرى و مقدارى نيست
وَ لا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ
و اندوه مخور بر كفار قريش از اينكه ايشان ايمان به تو نياوردند و بسبب آن اهل ايمان قوى دل نگشتند و يا از اينكه ايشان متمتع گشتند با متعهء دنيوى و ياران تو از آن برخوردارى نيافتند و در حديث وارد شده كه