گرفتگان از شما را در ولادت و وفات يا در اسلام و جهاد و ساير عبادات
وَ لَقَدْ عَلِمْنَا الْمُسْتَأْخِرِينَ
و هر آينه بتحقيق ميدانيم ما واپس ماندگان از شما را در ولادت و وفات يا در اسلام و جهاد و ساير عبادات . و در سبب نزول اين آيه چند وجه گفتهاند ، از جملهء آن وجوه يكى اينست كه حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله ترغيب مينمود مردم را كه در صف اول نماز كنند و ميفرمود كه :
« خير صفوف الرجال اولها و شرّها آخرها و خير صفوف النساء آخرها و شرّها اولها »
و ايضا ميفرمودند كه :
« ان اللَّه و ملائكته يصلون على الصف المقدم »
بنا بر اين مردم مبادرت ميكردند زود خود را بصف اول ميرسانيدند و چون منازل بنو عذره از مسجد دور افتاده بود و نميتوانستند كه خود را بصف اول برسانند به خدمت حضرت آمده گفتند : يا رسول اللَّه اگر اجازت فرمايى سراهاى خود را بفروشيم و در حوالى مسجد سراها بخريم تا آنكه فضل نماز صف اول را هميشه دريابيم حق سبحانه و تعالى اين آيه را نازل گردانيد بنا برين حاصل معنى اينست كه ما نيات مردم را ميدانيم جزاى مردم بر حسب نيات ايشان مىدهيم خواه پيشى گرفته باشند در صف اول و خواه واپس مانده باشند احتياج بفروختن منازل نيست .
وَ إِنَّ رَبَّكَ
و بدرستى كه پروردگار تو اى محمد يا اى سامع
هُوَ يَحْشُرُهُمْ
او جمع مىكند نه غير او خلايق را و زنده مىسازد بعد از اماتهء ايشان به جهت مجازات و محاسبه
إِنَّهُ حَكِيمٌ
بدرستى كه اوست راست گفتار درست كردار
عَلِيمٌ
داناى نهان و آشكار .
[ سوره الحجر ( 15 ) : آيات 26 تا 48 ]
وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ ( 26 ) وَ الْجَانَّ خَلَقْناهُ مِنْ قَبْلُ مِنْ نارِ السَّمُومِ ( 27 ) وَ إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي خالِقٌ بَشَراً مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ ( 28 ) فَإِذا سَوَّيْتُهُ وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي فَقَعُوا لَهُ ساجِدِينَ ( 29 ) فَسَجَدَ الْمَلائِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ ( 30 )
إِلاَّ إِبْلِيسَ أَبى أَنْ يَكُونَ مَعَ السَّاجِدِينَ ( 31 ) قالَ يا إِبْلِيسُ ما لَكَ أَلاَّ تَكُونَ مَعَ السَّاجِدِينَ ( 32 ) قالَ لَمْ أَكُنْ لِأَسْجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقْتَهُ مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ ( 33 ) قالَ فَاخْرُجْ مِنْها فَإِنَّكَ رَجِيمٌ ( 34 ) وَ إِنَّ عَلَيْكَ اللَّعْنَةَ إِلى يَوْمِ الدِّينِ ( 35 )
قالَ رَبِّ فَأَنْظِرْنِي إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ ( 36 ) قالَ فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِينَ ( 37 ) إِلى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ ( 38 ) قالَ رَبِّ بِما أَغْوَيْتَنِي لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ وَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ( 39 ) إِلاَّ عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ ( 40 )
قالَ هذا صِراطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ ( 41 ) إِنَّ عِبادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطانٌ إِلاَّ مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغاوِينَ ( 42 ) وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوْعِدُهُمْ أَجْمَعِينَ ( 43 ) لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ لِكُلِّ بابٍ مِنْهُمْ جُزْءٌ مَقْسُومٌ ( 44 ) إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ ( 45 )
ادْخُلُوها بِسَلامٍ آمِنِينَ ( 46 ) وَ نَزَعْنا ما فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ إِخْواناً عَلى سُرُرٍ مُتَقابِلِينَ ( 47 ) لا يَمَسُّهُمْ فِيها نَصَبٌ وَ ما هُمْ مِنْها بِمُخْرَجِينَ ( 48 )