أُنْزِلَ إِلَيْكَ
شاد ميشوند به آنچه فرو فرستاده شده بسوى تو از قرآن ، و محتمل است كه مراد از « كتاب » تورات و انجيل باشد و از «
الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ
» جمعى باشند از اهل كتاب كه ايمان به پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله آورده باشند ، و بهر تقدير مراد از
وَ مِنَ الْأَحْزابِ
گروهى خواهند بود از اهل كتاب كه ايمان پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله نياوردهاند باشند ، يعنى و از گروه اهل كتاب كه ايمان بپيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله نياوردهاند و گروه گروه بعدوات پيغمبر بر ميخاستند
مَنْ يُنْكِرُ بَعْضَهُ
كسى هست كه انكار ميكنند بعضى از قرآن را كه مخالف شريعت ايشان باشد يا موافق مطلب ايشان كه در تورات تحريف آن كردهاند نباشد و نميتواند كه مراد از «
وَ مِنَ الْأَحْزابِ
» مطلق كفار باشد زيرا كه كافران غير كتابى انكار همهء قرآن ميكنند نه بعض آن را و از حديث حضرت ابى جعفر الباقر عليه السّلام مستفاد مىشود كه مراد از «
وَ مِنَ الْأَحْزابِ مَنْ يُنْكِرُ بَعْضَهُ
» اينست كه بعضى از امت پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله هستند كه انكار ميكنند بعضى از قرآن را كه تأويل آن در شان مرتضى على عليه السّلام و آل محمد صلّى اللَّه عليه و آله نازل شده باشد « عبارة الحديث هكذا : و من ينكر بعضه أي انكروا من تاويله ما انزل فى على و آل محمد و آمنوا ببعضها فاما المشركون فانكروه كله اوله و آخره و انكروا ان محمدا رسول اللَّه » .
قُلْ
بگو اى محمد در جواب منكرين
إِنَّما أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اللَّهَ
جزين نيست كه مامور شدهام من به اينكه عبادت كنم و پرستش نمايم خداى تعالى را
وَ لا أُشْرِكَ بِهِ
و شريك نياورم بوى پس چيزى كه من به آن مأمور شدهام اينست كه خداى تعالى را عبادت كنم و او را يگانه و متفرد دانم و اين امرى است كه در اسلام عمده است و ركن ركين اسلام است و انكار آن شما را ممكن نيست
إِلَيْهِ أَدْعُوا
بسوى خداى تعالى و بسوى توحيد او ميخوانم خلق را نه بسوى غير او
وَ إِلَيْهِ مَآبِ
اى و اليه مآبى ، يعنى و بسوى جزاى اوست بازگشت من .
وَ كَذلِكَ
و هم چنان كه كتابها بر انبياء سابق به زبان ايشان نازل ساختهايم