قدرت خود يعنى غرس كرده درختان آن را پس بايد كه او قبول ولايت على بن ابى طالب عليه السّلام كند . و از حديث كتاب خصال مستفاد ميگردد كه جنت عدن درختى است در بهشت ميتواند كه اين تسميه بطريق مجاز باشد به اين اعتبار كه چون محل آن درخت جنت عدن است بطريق تسميهء حال باسم محل آن درخت را جنت عدن ناميده باشند و در كتاب ثواب الاعمال از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه
« طوبى و هى شجرة من جنة عدن غرسها ربى بيده »
بنا برين نام حقيقى آن درخت طوبى خواهد بود .
وَ مَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ
معطوفست بر ضمير مرفوع « يدخلونها » و چون درين جا ميان اسم ظاهر كه «
وَ مَنْ صَلَحَ
» است و ميان معطوف عليه كه « واو » ضمير مرفوع است فصل بضمير « ها » شده اين عطف مستحسن است و اگر نه بدون فصل عطف اسم ظاهر را بر ضمير مرفوع جايز نداشتهاند ، اى و يدخلونها من صلح من آبائهم ، يعنى و نيز داخل ميشوند و در آن جنات عدن كسانى كه شايسته باشند بايمان و طاعت از پدران گروه مذكوره
وَ أَزْواجِهِمْ
و از زنان ايشان
وَ ذُرِّيَّاتِهِمْ
و از فرزندان ايشان ، و محتمل است كه واو «
وَ مَنْ صَلَحَ
» بمعنى « مع » باشد به اين معنى كه داخل ميشوند در جنات عدن ايشان با آنان كه شايستهاند از پدران ايشان و زنان ايشان و فرزندان ايشان اگر چه اين پدران و زنان و ذريات را مرتبهء دخول در جنات عدن نباشد ليكن بواسطهء تبعيت و تعظيم ايشان ملحق بايشان ميشوند ، تقييد بصلاح دلالت دارد بر اينكه مجرد نسبت بدون ايمان و اعمال صالحه نفعى ندارد .
وَ الْمَلائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِمْ
و فرشتگان درآيند بر ايشان
مِنْ كُلِّ بابٍ
از هر درى از درهاى منازل ايشان حالكونى كه ميگويند بايشان :
سَلامٌ عَلَيْكُمْ بِما صَبَرْتُمْ
سلامتى از آفات ثابت است بر شما بسبب آنكه صبر كرديد از مشاق دنيوى در طاعت و عبادت خداى تعالى بنا برين سلام عليكم بتقدير « قائلين سلام عليكم » است
فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ
پس نيكوست براى ايشان سرانجام نيك آن سرا يا سراى دنيا .