بعضى قراء خواندهاند جمع است و معنى « فعلىّ أجرامى » بفتح همزه اينست كه پس بر منست عذاب گناهان من
وَ أَنَا بَرِيءٌ
و من بيزارم و مؤاخذه نميشوم
مِمَّا تُجْرِمُونَ
از آن گناهى كه شما ميكنيد در اسناد افترا و كذب بر من .
پوشيده نماند كه « ام يقولون افتراء » تا اينجا جملهء معترضه است كه در ميان اخبار قوم نوح درآمده چنانچه قبل ازين تصريح برين كرديم .
و بعد ازين باز بر سر اخبار نوح آمده ميفرمايد كه :
وَ أُوحِيَ إِلى نُوحٍ
و وحى كرده شد بسوى نوح
أَنَّهُ لَنْ يُؤْمِنَ مِنْ قَوْمِكَ
اينكه هرگز ايمان نخواهند آورد از ميان قوم تو
إِلَّا مَنْ قَدْ آمَنَ
مگر آن كسى كه ايمان آورده پيش ازين
فَلا تَبْتَئِسْ
پس اندوهگين مباش تو
بِما كانُوا يَفْعَلُونَ
به آنچه بودند ايشان كه ميكردند از تكذيب و ايذاء تو .
وَ اصْنَعِ الْفُلْكَ
و بساز كشتى را
بِأَعْيُنِنا
به پيش چشمهاى ما و در حضور ما يعنى در حالتى كه متلبس باشد بحفظ ما و حفظ ما آن را فرو گرفته باشد پس تعبير به « اعين » جمع كه دلالت بكثرت آلت حسن دارد به جهت مبالغه در حفظ خواهد بود
وَ وَحْيِنا
و به آن طرزى كه ما به تو وحى كردهايم و از حديث روضهء كافى مستفاد مىشود كه وحى درين مقام بمعنى سرعت است به اين معنى كه بساز كشتى را بسرعتى كه ما مقرر ساختهايم زيرا كه در روضه از مفضل بن عمر روايت كرده كه من به حضرت صادق عليه السّلام گفتم كه قربانت شوم : در چند مدت نوح سفينهء خود را باتمام رسانيد ؟
حضرت فرمود :
« فى دورين »
گفتم : « و كم الدورين ؟ » يعنى چند است دو دور ؟ حضرت فرمود هشتاد سال ، گفتم : عامه ميگويند كه : اتمام كشتى در پانصد سال بوقوع پيوسته حضرت فرمود : اينچنين نيست و چون چنين باشد كه حق تعالى فرموده : « و وحينا » يعنى مراد از وحى در اينمقام سرعت است چنانچه جوهرى در كتاب صحاح تصريح به آن نموده و اتمام آن در مدت مديد پانصد سال منافات با حكم بسرعت دارد و در بعضى