بيايد آن كشتى را درين وقت شادمانى
رِيحٌ عاصِفٌ
بادى سخت
وَ جاءَهُمُ الْمَوْجُ
و بيايد بايشان موج دريا
مِنْ كُلِّ مَكانٍ
از هر جايى پيش و پس و يمين و يسار
وَ ظَنُّوا
و يقين كنند كه
أَنَّهُمْ أُحِيطَ بِهِمْ
اين كه فرو گرفته شوند بموج و نزديك شوند به هلاكت در جوامع الجامع گفته كه : لفظ
« أُحِيطَ بِهِمْ »
مثل است ميان عربان براى هلاكت و انعدام
دَعَوُا اللَّهَ
بخوانند خداى تعالى را براى دفع آن امواج
مُخْلِصِينَ
در حالتى كه پاك كنندگان باشند
لَهُ الدِّينَ
براى خداى تعالى دينرا يعنى از خوف آن بر فطرت اصلى خود رجوع كنند و گويند
لَئِنْ أَنْجَيْتَنا
اگر نجات دهى ما را
مِنْ هذِهِ
ازين بلاها و موجها
لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ
هر آينه باشيم ما از شكر گويندگان مر نعمت ترا بنا برين ترجمه « و لئن انجيتنا » بتقرير « قالوا لئن انجيتنا » است و ميتواند كه « لئن انجيتنا » مفعول « دعوا اللَّه » باشد به اين معنى كه بخوانند ايشان خداى تعالى را در حالت اخلاص به اين قسم كه اگر نجات بخشى ما را از اين مهلكه هر آينه ما از زمرهء شاكرين باشيم .
فَلَمَّا أَنْجاهُمْ
پس چون نجات دهد خداى تعالى ايشان را ازين مهلكه بواسطهء اجابت دعاى ايشان
إِذا هُمْ
درين وقت ايشان
يَبْغُونَ فِي الْأَرْضِ
سركشى كنند در زمين و ستم كنند بر انبيا و مسلمانان
بِغَيْرِ الْحَقِّ
بناحق
يا أَيُّهَا النَّاسُ
اى مردمان
إِنَّما بَغْيُكُمْ
جزين نيست كه سركشى و ستم شما كه و بال آن
عَلى أَنْفُسِكُمْ
بر نفسهاى شماست
مَتاعَ الْحَياةِ الدُّنْيا
براى برخوردارند دارى زندگانى دنياى فانيه است بنا برين تفسير «
مَتاعَ الْحَياةِ الدُّنْيا »
و حاصل معنى آيه چنين است كه اى مردمان جزين نيست كه و بال بغيهاى شما بر نفسهاى شماست و برخوردارى زندگانى دنيا كه اصلا بقا و وفا ندارد
ثُمَّ إِلَيْنا مَرْجِعُكُمْ
پس بسوى ماست بازگشت شما
فَنُنَبِّئُكُمْ
پس خبر كنيم شما را در قيامت
بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
به آن چه بوديد كه شما ميكرديد و موافق آن سزا و جزا دهيم شما را .