آيت دلالت دارد بر استحباب ازالهء اثر غايط به آب بنا بر ثانى بر استحباب ازالهء آن به آب از عقب استعمال احجار
وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِينَ
و خداى تعالى دوست ميدارد طهارت دهندگان را و مراد از محبت خداى تعالى بندگان را ارادهء ثواب و جزاى نيك است بر ايشان .
أَ فَمَنْ أَسَّسَ
آيا هر كه اساس افكند
بُنْيانَهُ
بناى كار خود را و امور دين خود را
عَلى تَقْوى مِنَ اللَّهِ
بر پرهيزكارى و بر خوف از خداى تعالى
وَ رِضْوانٍ
و بر طلب خوشنودى او
خَيْرٌ
بهتر است
أَمْ مَنْ أَسَّسَ بُنْيانَهُ
يا آنكه اساس نهد بناى كار خود و دين خود را
عَلى شَفا جُرُفٍ
بر كنارهء رودى
هارٍ
ريزنده كه زيرش بمرور سيل تهى شده و ظاهرش بر جاى خود بقاى مانده باشد و شسته گشته
فَانْهارَ بِهِ
اى « فانهار معه » يعنى پس آن زمين منهدم گردد و بيفتد با آن بنايا يا با آن بانى
فِي نارِ جَهَنَّمَ
از آتش دوزخ از حضرت ابى جعفر الباقر عليه السّلام مرويست كه مسجد ضرار آن خانهايست كه بناى او بر كنار وادى سست ريزنده واقع شده و مراد ازين آيهء كريمه آنست كه عمل متقى و عمل منافق يكسان نيست زيرا كه عمل مؤمن متقى مبنى بر أصل ثابت مستقيم است و عمل منافق بر اصل سست غير ثابت سريع الزوال
وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ
و خداى تعالى راه بهشت ننمايد گروه ستمكاران را .
و چون حضرت فرمود كه : مسجد ضرار را به آتش زدند و خراب كردند و اهل مدينه كثافات و حيوانات مرده را در آنجا ميافكندند اينمعنى سبب زيادتى نفاق منافقين گرديد لهذا حق تعالى ميفرمايد كه :
لا يَزالُ
هميشه است
بُنْيانُهُمُ
بنا كرده شدهء ايشان يعنى مسجد ايشان
الَّذِي بَنَوْا
آن مسجدى كه ايشان بناء آن نهاده بودند
رِيبَةً فِي قُلُوبِهِمْ
سبب شك و ازدياد نفاق در دل ايشان بنا برين « بنيان » مصدر بمعنى « مبنى » يعنى بنا كرده شده كه مراد از آن مسجد ضرار است و بنيان جمع « بنا » نيست كه اگر جمع ميبود خبر از آن به ريبهء مفرد نميداد
إِلَّا أَنْ تَقَطَّعَ قُلُوبُهُمْ
استثناست از أعم ازمنه كه « لا يزال » باشد يعنى در جميع ازمنه بناء ايشان باعث ريبه و شك است كه در زمانى كه پاره پاره