و بيان ميكنيم آيات و حجج خود را تا اينكه ايشان تدبر در آن نمايند
وَ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ
و تا اينكه ايشان باز گردند از باطل كه آن تقليد آباء است ، بنا برين ترجمه «
وَ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ
» معطوف بر جملهء مقدره است ، اى « و كذلك نفصل الآيات ليدبروا و لعلهم يرجعون » .
على بن ابراهيم رحمه اللَّه از حضرت امام رضا عليه التحية و الثنا روايت كرده كه حق سبحانه و تعالى اسم اعظم را به بلعم بن باعور كه در زمان موسى بود عطا كرد و بدين سبب هر دعائى كه ميكرد بدرجهء استجابت ميرسيد ، و از دنائت و خست طبع ميل بفرعون كرد و به پيش او رفت و او بلعم را تكليف كرد كه بموسى و اصحاب او دعاء بد كند تا آنكه ايشان بحبس و سجن او گرفتار گردند و بلعم به اين قصد بر درازگوش خود نشسته ميل بعسكر موسى نمود و در اثناى راه هر چند ميخواست كه دراز گوش او به طرف موسى و بنى اسرائيل رود تقاعد ميورزيد و به آن جهت نميرفت و خداى سبحانه و تعالى آن خر را بسخن درآورد و ببلعم گفت كه : تو ميخواهى كه پيغمبر خدا و اهل ايمان را نفرين كنى اين خيال شيطانى است و بر آنها آفرين بايد كرد نه نفرين ، و آن از خر كمتر ، گوش بنصيحت خر خود نكرد و متنبه نشد و آن خر را آن قدر زد كه آن بيچاره بمرد لهذا حق سبحانه و تعالى اسم اعظم را از او منسلخ گردانيد و دانش آن را از او بازگرفت ، و بعد ازين از آن حضرت روايت كرده كه از جملهء بهايم كه داخل بهشت ميشوند درازگوش بلعم است ، و سگ اصحاب كهف ، و گرگى كه ظالمى را بكشتن پسر او محزون گردانيد ، و از اينست كه حق تعالى ميفرمايد كه :
[ سوره الأعراف ( 7 ) : آيات 175 تا 178 ]
وَ اتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِي آتَيْناهُ آياتِنا فَانْسَلَخَ مِنْها فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطانُ فَكانَ مِنَ الْغاوِينَ ( 175 ) وَ لَوْ شِئْنا لَرَفَعْناهُ بِها وَ لكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ وَ اتَّبَعَ هَواهُ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ إِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْ ذلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ ( 176 ) ساءَ مَثَلاً الْقَوْمُ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا وَ أَنْفُسَهُمْ كانُوا يَظْلِمُونَ ( 177 ) مَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِي وَ مَنْ يُضْلِلْ فَأُولئِكَ هُمُ الْخاسِرُونَ ( 178 )