هدى
هَلْ يَنْظُرُونَ
آيا انتظار مىبرند استفهام بطريق انكار است يعنى انتظار نميبرند ايشان
إِلَّا أَنْ تَأْتِيَهُمُ الْمَلائِكَةُ
مگر اين را كه بيايند فرشتگان قابض ارواح بسوى ايشان تا آنكه ايشان آن فرشتگان را معاينة به بينند
أَوْ يَأْتِيَ رَبُّكَ
يا بيايد امر پروردگار تو كه آن عذاب استيصال در دار دنياست چنانچه آمد آن عذاب بر امم سالفه و قرون ماضيه اين تفسير حضرت امير المؤمنين عليه السّلام است كه در كتاب احتجاج از آن حضرت روايت كرده
يَوْمَ يَأْتِي بَعْضُ آياتِ رَبِّكَ
روزى كه بيايد بعضى از آيات پروردگار تو در آخر الزمان عياشى از حضرت صادقين عليهما السلام روايت كرده كه مراد از «
بَعْضُ آياتِ
» طلوع شمس از مغرب و خروج دجال و برخاستن دخانست و عامه نيز بعض آيات را تفسير بأشراط و علامات ساعت كردهاند و ابن بابويه در كمال الدين از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه
« الآيات هم الأئمة عليهم السلام و الآية المنتظرة القائم عليه السّلام »
يعنى مراد از « آيات » ائمهء معصوميناند و از بعض آيات كه اهل نفاق و شرك انتظار او ميكشند قائم آل محمد است ، ازين حديث مستفاد مىشود كه اين بعض آيات همان بعض آيات سابق است كه منافقين منتظر آنند
لا يَنْفَعُ نَفْساً
نفع نكنند هيچ نفسى را
إِيمانُها
ايمان آن نفس كه موصوف باشد به اينكه
لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ
نبوده است كه ايمان آورده باشد
مِنْ قَبْلُ
پيش از ظهور علامت قيامت كه آن طلوع شمس از مغرب و غير آنست و يا مراد قبل از قيام حضرت صاحب است صلوات اللَّه عليه بشمشير
أَوْ كَسَبَتْ
معطوفست بر « آمنت » كه « لم تكن » بر عنوان اين نيز در آيد اى « لم تكن كسبت » يعنى يا نبوده كه كسب كرده باشد
فِي إِيمانِها خَيْراً
در ايمان مقدم خود نيكويى را عمرو بن شمر در تفسير اينكلام از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه حايل مىشود ميان مؤمن عاصى و ميان ايمان او كثرت گناهان و قلت حسنات پس كسب نميكند در ايمان خود اعمال نيكو را كه از جملهء آن توبه از معاصى است پيش از رؤيت اشراط ساعت كه اگر