فَكُلُوا
پس بخوريد
مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ
آن حيوانى را كه ذكر كرده باشند نام خدا را بر آن در وقت ذبح آن
إِنْ كُنْتُمْ
اگر باشيد شما
بِآياتِهِ مُؤْمِنِينَ
به احكام او ايمان آورندگان بنا برين تفسير «
فَكُلُوا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ
» متعلق بمقدر است و ميتواند كه «
فَكُلُوا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ
» جزاء مقدم بر شرط باشد كه آن «
إِنْ كُنْتُمْ بِآياتِهِ مُؤْمِنِينَ
» است يعنى اگر شما ايمان به احكام الهى داشته باشيد پس بخوريد ذبايحى را كه نام خدا در وقت ذبح آن برده شده .
وَ ما لَكُمْ
و چه غرض است مر شما را
أَلَّا تَأْكُلُوا
در اينكه نميخوريد
مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ
گوشت آن حيوانى را كه ذكر كرده باشند نام خدا را بر سر آن در وقت ذبح ، و ميتواند كه كلمهء ما در « ما لكم » نافيه باشد به اين معنى كه جايز نيست مر شما را اينكه حلال ندانيد اكل اينچنين حيوانى را
وَ قَدْ فَصَّلَ لَكُمْ
و حال آنكه بتحقيق بيان كرده است خداى تعالى و جدا گردانيده
ما حَرَّمَ عَلَيْكُمْ
آن چيزهايى را كه حرام گردانيده است بر شما از آن چيزها كه حرام نيست حق تعالى در سورهء مائده بآيهء «
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَ الدَّمُ
» تا آخر آيت
إِلَّا مَا اضْطُرِرْتُمْ
مگر آن حرامى كه اضطرار بهم رسانيده باشيد و محتاج شده باشيد
إِلَيْهِ
بسوى آن يعنى بسوى اكل آن يعنى درين وقت اكل آن حرام رخصت است مر شما را به مقدار سد رمق به شرطى كه مضطر باغى و عادى نباشد چنانچه در آيه واقع شده كه «
فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَ لا عادٍ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ
» و معنى باغى و عادى را قبلا ازين دانستى ، و مختار محققان اصحاب ما رضوان اللَّه عليهم اينست كه اگر آن حرام شراب باشد و دفع اضطرار منحصر باشد بشرب آن درين صورت آشاميدن آن جايز است و الا فلا
وَ إِنَّ كَثِيراً
و بدرستى كه بسيارى از