دنيا تا آنكه از زندگانى آخرت غافل شدند
وَ ذَكِّرْ بِهِ
و پند ده ايشان را به قرآن
أَنْ تُبْسَلَ نَفْسٌ
أى مخافة أن تبسل نفس يعنى بواسطهء خوف آنكه تسليم كرده شود و مرهون گردد نفس هر كافرى
بِما كَسَبَتْ
به آنچه كسب كرده از عملهاى بد
لَيْسَ لَها
نيست مر آن نفس را
مِنْ دُونِ اللَّهِ
بجز از خداى تعالى
وَلِيٌّ
دوستى
وَ لا شَفِيعٌ
و نه شفاعت كننده كه تا مدد او تواند كرد و او را از عذاب خلاصى تواند بخشيد .
وَ إِنْ تَعْدِلْ
و اگر فدا دهد آن نفس
كُلَّ عَدْلٍ
هر فدايى را كه باشد تا خود را از عقوبت و عذاب باز خرد
لا يُؤْخَذْ مِنْها
فرا گرفته نشود آن فدا از آن نفس
أُولئِكَ الَّذِينَ أُبْسِلُوا
آن جماعت آنانند كه سپرده شدهاند به عذاب
بِما كَسَبُوا
بسبب آنچه كسب كردهاند از افعال قبيحه و عقايد باطله
لَهُمْ
مر ايشانراست در قيامت
شَرابٌ مِنْ حَمِيمٍ
آشاميدنى از آب جوشنده كه اندرون ايشان را بسوزاند
وَ عَذابٌ أَلِيمٌ
و عذابى دردناك از آتش سوزان كه بيرون ايشان را بريان كند
بِما كانُوا يَكْفُرُونَ
بسبب آنكه ايشان بودند كه انكار حق ميكردند و حق را ميپوشانيدند اگر كلمهء « ما » در « بما كسبوا » و در «
بِما كانُوا يَكْفُرُونَ
» مصدرى باشد « بما كسبوا » بتقدير « بكسبهم الاعمال القبيحة » خواهد بود و «
بِما كانُوا يَكْفُرُونَ
» بتقدير « بكفرهم » يعنى آن گروهى جمعىاند كه سپرده شدند به عذاب بسبب كسب اعمال قبيحه و مر ايشانراست شراب حميم و عذاب أليم بسبب كفر و انكار ايشان مر توحيد و نبوت را .
قُلْ
بگو اى محمد و امت تو نيز بگويند بر وجه انكار :
أَ نَدْعُوا
آيا ميپرستيم ما يعنى نميپرستيم ما
مِنْ دُونِ اللَّهِ
بجز از خداى
ما لا يَنْفَعُنا
آنچه را كه سود نكند بما اطاعت او
وَ لا يَضُرُّنا
و زيان نرساند ما را عدم اطاعت او
وَ نُرَدُّ عَلى أَعْقابِنا
و آيا باز گرديم بر عقبهاى خود يعنى آيا مرتد شويم و بكفر رجوع كنيم
بَعْدَ إِذْ هَدانَا اللَّهُ
پس از آنكه راه نموده باشد خداى تعالى ما را به راه راست كه آن دين اسلام