پس او ميترساند مردم را به قرآن چنانچه ميترساند به آن رسول خداى تعالى ، و معنى كه بعضى مفسرين گفتهاند اينست كه : و بترساند شما را كسى كه برسد به او قرآن ، و جمعى گفتهاند كه معنى چنين است كه : تا بترسانم شما را أى أهل مكه و بترسانم غير از شما كسى را كه رسيده باشد به او قرآن از أسود و أحمر يعنى از عرب و عجم ، و بنا برين معنى « و من بلغ » معطوفست بر ضمير « كم » و تقدير كلام چنين است كه « لانذركم به و لانذر من بلغ » و بنا بر مضمون حديث و آنچه بعضى مفسرين گفتهاند : « و من بلغ » معطوف بر فعل مقدر است نه مذكور به اين تقدير كه « لانذركم به و لينذر من بلغ » .
و بعد ازين بر سبيل توبيخ كفار را مخاطب ساخته ميفرمايد كه :
أَ إِنَّكُمْ
آيا شما
لَتَشْهَدُونَ
هر آينه گواهى ميدهيد
أَنَّ مَعَ اللَّهِ
اينكه با خداى تعالى است
آلِهَةً أُخْرى
خدايان ديگر ؟
قُلْ
بگو اى محمد :
لا أَشْهَدُ
گواهى نميدهم من به آنچه كه شما گواهى ميدهيد
قُلْ إِنَّما هُوَ إِلهٌ واحِدٌ
بگو اى محمد : جزين نيست كه حق تعالى معبود يگانه است و شهادت مىدهم بوحدانيت او
وَ إِنَّنِي
و بدرستى كه من
بَرِيءٌ
بيزارم
مِمَّا تُشْرِكُونَ
از آنچه شما آن را شريك او ميسازيد از أصنام و غير آن .
الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ
آنان كه ما دادهايم ما ايشان را كتاب توراة و انجيل
يَعْرِفُونَهُ
ميشناسند رسول خداى را به همان صفاتى كه در كتاب ايشان مثبت است
كَما يَعْرِفُونَ أَبْناءَهُمُ
چنانچه بشناسند پسران خود را بصفات ايشان .
و بعد ازين خبر از حال كسانى كه با وجود تيقن به صحت نبوت آن حضرت اعتراف به آن نميكنند ميدهد كه
الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ
آنان كه زيان رسانيدند نفسهاى خود را بعدم اعتراف بر پيغمبر آخر الزمان
فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ
پس ايشان به جهت فرط عناد ايمان نمىآرند .
وَ مَنْ أَظْلَمُ
و كيست ستمكارتر
مِمَّنِ افْتَرى
از كسى كه افترا كند و ببندد