حكم كن ميان ايشان بعدل و راستى بر آن وجه كه به آن مأمورى
إِنَّ اللَّهَ
بدرستى كه خداى تعالى
يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ
دوست ميدارد عدل كنندگان در حكم را .
وَ كَيْفَ يُحَكِّمُونَكَ
و چگونه حكم ميسازند ترا
وَ عِنْدَهُمُ التَّوْراةُ
و حال آنكه نزد ايشانست توراة
فِيها
در آن توراة مسطور است
حُكْمُ اللَّهِ
حكم خداى تعالى كه آن قصاص است پس اينكه ترا حكم ميسازند به جهت آنست كه ميخواهند كه حكمى از تو ناشى شود كه موافق طبع ايشان باشد
ثُمَّ يَتَوَلَّوْنَ
پس باز ميگردند از حكم تو
مِنْ بَعْدِ ذلِكَ
از پس آنكه تو حكم كرده باشى موافق كتاب ايشان
وَ ما أُولئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ
و نيستند اين گروه ايمان آورندگان بكتاب خود يا به حكم تو .
إِنَّا أَنْزَلْنَا التَّوْراةَ
بدرستى كه ما فرستادهايم توراة را
فِيها هُدىً
در حالتى كه در اوست راه نمودن به حق
وَ نُورٌ
و روشنى كه رافع ظلمات ضلالت و غوايت است
يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ
حكم مىكردند به آن توراة پيغمبران بنى اسرائيل كه قريب بهزار كس بودند كه بعد از موسى مبعوث شده بودند
الَّذِينَ
آن پيغمبرانى كه
أَسْلَمُوا
اى انقادوا حكم اللَّه ، يعنى قبول كردهاند حكم خداى را
لِلَّذِينَ هادُوا
ميتواند كه متعلق باشد به «
يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ
» يعنى حكم مىكنند اين انبيا بتورات براى آنان كه دين يهوديه اختيار كردند
وَ الرَّبَّانِيُّونَ
و نيز حكم مىكردند به آن علمايى كه صاحب مرتبهء عاليهاند در علم و دانش از جملهء بنى اسرائيل
وَ الْأَحْبارُ
و زاهدان ايشان
بِمَا اسْتُحْفِظُوا مِنْ كِتابِ اللَّهِ
بسبب آنچه مأمور شده بودند بدان كه آن محافظت نمودن كتاب خداى تعالى است از تحريف
وَ كانُوا عَلَيْهِ
و بودند بر كتاب خداى تعالى
شُهَداءَ
گواهان و
فى الحديث « الربانيون هم الأئمة دون الانبياء الذين يربّون الناس بعلمهم و الاحبار هم العلماء دون الربانيين »
يعنى مراد از ربانيون ائمه و أوصياء پيغمبرانند كه مرتبهء ايشان دون مرتبهء پيغمبرانست و ائمه را ربانيون