من از حضرت صادق عليه السّلام استفسار كردم كه آيا حق تعالى نوشته بود دخول ارض مقدسه را بر بنى اسرائيل ؟ حضرت فرمود : آرى به خدا قسم هر آينه بتحقيق نوشته بود أرض مقدسه را براى ايشان پس در حق ايشان بدا واقع شد كه داخل آن ارض نشوند ، پس حضرت بدون آنكه من حرفى بگويم خود خود ابتدا بسخن نموده مثالى از براى بدا آوردند و فرمودند كه : نماز بار اول براى مقيم دو ركعت مقرر بود نزد خداى تعالى بعد از آن آن دو ركعت براى مسافر مقرر شده دو ركعت بر آن افزوده مجموع چهار ركعت براى مقيم واجب گردانيده .
و اكثر مفسرين را اعتقاد اينست كه موسى و هارون هر دو در صحراى تيه فوت شدند و اين موافق بعضى از أحاديث ائمهء هدى عليهم السلام است چنانچه در كافى از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه جناب رسالت پناه صلى اللَّه عليه و آله فرمودند كه :
« مات موسى كليم اللَّه فى التيه »
و على بن ابراهيم از محمد بن مسلم روايت كرده كه از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام پرسيدم كه
« ايهما مات قبل صاحبه ؟ قال : مات هارون قبل موسى عليهما السلام و ماتا جميعا فى التيه »
و در مجمع البيان گفته : « قيل : كانت وفاة موسى و هارون عليهما السلام فى التيه و توفى هارون قبل موسى بسنة و كان عمر موسى مائة و عشرين سنة فى ملك افريدون و منوچهر » يعنى بعضى گفتهاند كه : وفات موسى و هارون هر دو در صحراى تيه بوده و هارون يك سال پيش از موسى فوت شد و عمر موسى يكصد و بيست سال بوده در زمان دو پادشاه از پادشاهان ايران يكى فريدون و ديگرى منوچهر مرويست كه موسى روزى در صحراء تيه از قوم خود غيبت اختيار كرد و درين اثناء ملك الموت قبض روح او نموده و فرشتهاى حفر قبر او كرد و از آسمان صدايى آمد كه « مات موسى كليم اللَّه و أىّ نفس لا تموت ؟ » لهذا بنى اسرائيل راه بقبر موسى نبردند .
القصه چون حق تعالى با موسى خطاب كرد كه ما بنى اسرائيل را بواسطهء
تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — صفحة 638
مساهمون: مير جلال الدين حسينى ارموى (محدث)
ص٦٣٨