را بدون امتنان
لَأُكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ
جواب «
لَئِنْ أَقَمْتُمُ الصَّلاةَ
» است يعنى اگر شما اقامت نماز كنيد و سائر امور مذكوره را بجا بياريد هر آينه بپوشانم از شما
سَيِّئاتِكُمْ
گناهان شما را
وَ لَأُدْخِلَنَّكُمْ جَنَّاتٍ
و درآرم شما را در بوستانهايى كه
تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ
جاريست از زير قصور و اشجار آن جويهاى آب
فَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذلِكَ
پس هر كه كافر شود پس از برانگيختن نقباء و گرفتن ميثاق
مِنْكُمْ
از ميان شما
فَقَدْ ضَلَّ
پس بتحقيق گم كرده است
سَواءَ السَّبِيلِ
راه راست را بحيثيتى كه در آن اصلا شبهه و عذرى نيست ، بخلاف آن كس كه قبل ازين كافر شده ممكن است كه خار شبهه دامنگير او شده توهم عذرى كرده باشد .
و بنى اسرائيل بر اين عهد وفا نكردند و مستوجب لعنت گشتند چنانچه ميفرمايد كه :
فَبِما نَقْضِهِمْ مِيثاقَهُمْ
پس به جهت شكستن ايشان عهد خود را در عبادت خداى تعالى و در جهاد با جبابره
لَعَنَّاهُمْ
دور كرديم ايشان را از رحمت خود
وَ جَعَلْنا قُلُوبَهُمْ
و گردانيديم دلهاى ايشان را
قاسِيَةً
بسيار سخت ، مراد آنست كه سلب توفيق و لطف از ايشان كردم و ايشان را واگذاشتيم با ضلالت ايشان تا آنكه دلهاى ايشان سخت گشت بحيثيتى كه از استماع آيات تخويف و انذار متأثر نشده نقض ميثاق كردند
يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَنْ مَواضِعِهِ
گردانيدند سخنان توراة را از جايگاه خود يعنى احكام توراة را بر طرف كرده آنچه خود خواستند بجاى آن نوشتند محتمل است كه «
يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ
» كلامى باشدّ مستأنف كه براى بيان قساوت قلب ايشان آورده باشد زيرا كه قساوتى اشدّ از تغيير كلام اللَّه و افترا بر او نيست ، و محتمل است كه حال از ضمير مفعول « لعنّاهم » باشد يعنى لعنت كرديم ما ايشان را حالكونى كه ايشان تحريف ميكردند و تغيير ميدادند كلام الهى را
وَ نَسُوا حَظًّا
و ترك كردند بهرهء وافر و نصيب كامل را
مِمَّا ذُكِّرُوا بِهِ
از آنچه پند داده شده بودند در توراة بان از متابعت پيغمبر آخر الزمان صلوات اللَّه عليه و آله .