تخصيص مرض و سفر بذكر از جهت انست كه غالب عدم قدرت بر آب درين دو وقت است نه از جهت آنكه وجوب تيمم مختص به مريض و مسافر است چنانچه قبل ازين در سورهء نساء مذكور شد .
يُرِيدُ اللَّهُ
نميخواهد خداى تعالى درين امر به طهارت مايى و ترابى
لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ
تا اينكه بگرداند بر شما
مِنْ حَرَجٍ
از مشقتى و تنگى
وَ لكِنْ يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ
و ليكن ميخواهد تا پاك گرداند شما را از نجاسات حكميه كه آن أحداث است و همچنين پاك گرداند شما را از گناه ، زيرا كه طهارت چنانچه رافع احداثست رافع ذنوب نيز هست
وَ لِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ
و تا تمام گرداند نعمت خود را بر شما بتطهير ابدان و قلوب شما
لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
تا اينكه شما شكر منعم حقيقى را بازاى اين نعمت عظمى بجا بياريد . و بعضى از مراتب غسل و تيمم در سورهء نساء گذشت و تفصيل آن را در كتب فقهاء بايد طلبيد .
وَ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ
و ياد كنيد نعمت خداى را كه انعام كرده است بر شما كه آن دين اسلام است
وَ مِيثاقَهُ الَّذِي واثَقَكُمْ بِهِ
و ياد آوريد پيمان خداى را كه بسته است با شما آن پيمان را كه آن اطاعت پيغمبر است در حين اسلام و از حضرت امام محمد باقر مرويست كه ميثاق آن أحكامى است كه بيان كرده براى شما در حجة الوداع از تحريم محرمات و كيفيت طهارت و فرض ولايت با سعادت امير المؤمنين عليه السّلام و غير اينها ، بنا برين مراد از ميثاق أعم از ولايت امير المؤمنين عليه السّلام است و در تفسير على بن ابراهيم تخصيص ميثاق بولايت امير المؤمنين داده
إِذْ قُلْتُمْ
چون گفتيد شما :
سَمِعْنا وَ أَطَعْنا
شنيديم و اطاعت كرديم حكم ترا و
فى رواية على بن ابراهيم « قوله :
وَ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ مِيثاقَهُ الَّذِي واثَقَكُمْ بِهِ إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنا وَ أَطَعْنا
، أى لمّا أخذ رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله الميثاق عليهم بالولاية قالوا : سمعنا و أطعنا ثم نقضوا ميثاقه »
وَ اتَّقُوا اللَّهَ
و بپرهيزيد از عذاب خدا در عدم تذكير نعمت و نقض ميثاق
إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ