آن را در عيسى خلقت كرده چنانچه در اصول كافى از حمران بن اعين روايت كرده كه از حضرت صادق عليه السّلام پرسيدم كه «
وَ رُوحٌ مِنْهُ
» درين آيه چه معنى دارد ؟ حضرت فرمود كه : آن روحيست مخلوق خدا كه خلق كرده خداى تعالى آن را در آدم و در عيسى چنانچه در باب نيز فرموده كه : «
فَإِذا سَوَّيْتُهُ وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي
» و در روايت أبى جعفر أصم از حضرت ابى جعفر الباقر عليه السّلام وارد شده كه
« روحان مخلوقان اختارهما و اصطفاهما : روح آدم و روح عيسى صلوات اللَّه عليهما »
يعنى دو روحند مخلوق خدا كه اختيار كرده و برگزيده حق تعالى اين دو روح را كه يكى روح آدم و ديگرى روح عيسى است
فَآمِنُوا بِاللَّهِ
پس ايمان آريد بخداى
وَ رُسُلِهِ
و بپيغمبران او .
وَ لا تَقُولُوا ثَلاثَةٌ
و مگوييد كه خدايان ما سهاند : اللَّه ، و عيسى ، و مريم چنانچه بعضى از نصارى گفتهاند ، و حق تعالى اشارت به اين معنى كرده فرمود « 1 » : «
أَ أَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِي وَ أُمِّي إِلهَيْنِ مِنْ دُونِ اللَّهِ
» و بعضى گفتهاند كه : مراد از « ثلاثة » اقانيم ثلاثه است يعنى « اقنوم الأب و اقنوم الابن و اقنوم روح القدس » و مراد از أب ذاتست و از ابن علم و از روح القدس حيات
انْتَهُوا
باز ايستيد از تثليث و بياريد چيزى را كه آن
خَيْراً لَكُمْ
بهتر است مر شما را كه آن توحيد است ، بنا برين ترجمه « انتهوا لكم » بتقدير « انتهوا و اتوا خيرا لكم » است .
إِنَّمَا اللَّهُ إِلهٌ واحِدٌ
جزين نيست كه خداى تعالى خدايى است يگانه در ذات و صفات و انحاء كثرت را در كبرياى او راهى نيست
سُبْحانَهُ
منزه است خداى تعالى
أَنْ يَكُونَ لَهُ وَلَدٌ
از اينكه باشد مر او را فرزندى
لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ
مر او را است آنچه در آسمانها و آنچه در زمينست ، يعنى همه مخلوق اويند و مخلوق مماثل خالق و او را شايسته نيست
وَ كَفى بِاللَّهِ وَكِيلًا
و بس است خداى تعالى كافى مهمات
هامش
( 1 ) - سورهء مائده ، آيهء 116 .