مگر جماعتى اندك
وَ بِكُفْرِهِمْ
معطوفست بر «
فَبِما نَقْضِهِمْ
» اى لعناهم بقتلهم و بكفرهم ، يعنى و نيز لعنت كرديم بر ايشان بسبب انكار و نگرويدن ايشان عيسى را
وَ قَوْلِهِمْ
و بسبب گفتن ايشان
عَلى مَرْيَمَ بُهْتاناً عَظِيماً
بر مريم مادر حضرت عيسى بهتان و افتراى بزرگ كه آن نسبت زنا بود به آن حضرت چنانچه در أمالى صدوق در حديث طويلى روايت كرده كه حضرت صادق عليه السّلام علقمة بن محمد حضرمى را گفت : اى علقمه مردم را راضى نميتوان داشت و ضبط زبانهاى ايشان نميتوان كرد لهذا مريم بنت عمران عليها السلام را افترا كردند و او را نسبت بزنا دادند و گفتند كه : او حامله شد بعيسى از شخصى نجار كه نام او يوسف بوده « نعوذ باللّه من هذه الاقاويل الباطلة » .
وَ قَوْلِهِمْ
و بسبب قول ايشان كه گفتند
إِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِيحَ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ
بدرستى كه ما كشتيم مسيح را كه آن لقب عيسى پسر مريم است و آن عيسى
رَسُولَ اللَّهِ
فرستادهء خداست و ميتواند كه اين قول حق تعالى باشد و محتمل است كه قول يهود باشد به اين معنى كه كشتيم ما عيسى مسيح را كه او بقول خود رسول خدا بود و ميتواند كه اين را بطريق سخريه و استهزاء گفته باشند
وَ ما قَتَلُوهُ
و نكشتند ايشان او را
وَ ما صَلَبُوهُ
و بردار نكردند او را
وَ لكِنْ شُبِّهَ لَهُمْ
و ليكن مشتبه شد بر ايشان به اين قسم كه چون ايشان ارادهء قتل عيسى كردند حق تعالى شبه او را بيكى از آن جماعت كه بواسطهء قتل عيسى آمده بودند افكند و او را عيسى گمان كرده بقتل آوردند و در تفسير على بن ابراهيم روايت كرده كه : درين وقت حضرت عيسى بيكى از حواريين گفت كه : كيست كه جان خود را فداى من كند تا او را او را بجاى من بكشند و صلب نمايند و شريك من باشد در درجات رفيعهء من ؟ يكى از جوانان حواريين گفت كه : من خود را فداى تو ميكنم و حق تعالى شبه عيسى را بر او افكند و يهودان او را كشتند .