وَ آتُوا النِّساءَ
و بدهيد اى أولياء يتيمان به يتيمانى كه ايشان را به شوهر ميدهيد و مهر ايشان را ميگيريد
صَدُقاتِهِنَّ
مهرهاى ايشان را
نِحْلَةً
در حالتى كه آن مهرها عطيهايست از جانب خداى تعالى براى آن يتيمان نه براى شما ، بنا برين تفسير «
وَ آتُوا النِّساءَ
» خطاب بأولياء يتيمان است ، و مراد از « نساء » أيتام و صاحب مجمع البيان اين تفسير را بروايت ابو الجارود از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام نقل كرده و بعد از آن گفته كه : أشبه به ظاهر قرآن اينست كه «
وَ آتُوا النِّساءَ
» خطاب بشوهران باشد ، يعنى بدهيد اى شوهران بزنان خود مهرهاى ايشان را ، اگر مدخوله باشند تمام را بدهيد و اگر غير مدخوله باشند نصف آن را « نحلة » يعنى برضا و رغبت نه بكره و كلفت ، و در أحاديث تأكيد بر اين معنى بسيار وارد شده از آن جمله مرويست كه
« من تزوج امرأة و لم ينو أن يوفيها صداقها فهو عند اللَّه زان »
يعنى هر كس زنى بخواهد بر مهرى معين و قصد نداشته باشد كه أداء مهر كند آن كس نزد خداى تعالى از جملهء زنا كارانست . و چون أبو الجارود رئيس فرقهء زيديهء جاروديه است صاحب مجمع البيان اعتماد بروايت او نكرده قائل بأشبهيت تفسير ثانى شده و الا با وجود اعتماد ، اعتقاد باشبهيت اين تفسير داشتن اعتقاديست باطل ، و در جوامع الجامع گفته كه : خطاب بأولياء دخترانيست كه آن أولياء ايشان را بحبالهء زوجيت شخصى در آورند و مهور آنها را خود تصرف كنند .
فَإِنْ طِبْنَ لَكُمْ
پس اگر راضى شوند آن أزواج از براى شما
عَنْ شَيْءٍ
از دادن و بخشيدن چيزى
مِنْهُ
از مهر خودشان
نَفْساً
از طيب نفس ، بنا برين ضمير « منه » راجع است بصداق كه در ضمن « صدقاتهن » مذكور است
فَكُلُوهُ
پس بخوريد آن چيز را
هَنِيئاً مَرِيئاً
در حالتى كه باشد خوش آينده گوارنده .
وَ لا تُؤْتُوا السُّفَهاءَ
و مدهيد بسفيهان
أَمْوالَكُمُ
مالهاى خود را
الَّتِي جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِياماً
آن مالهايى را كه گردانيده است خداى تعالى آن مالها را