در تفسير آيهء 154 سورهء بقره يعنى آيهء «
وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتٌ بَلْ أَحْياءٌ وَ لكِنْ لا تَشْعُرُونَ
» گفته ( ج 1 ، ص 135 ) :
و مگوييد مر آن كسانى را كه كشته شوند در راه رضاى خداى تعالى مردگان يعنى مگوييد كه ايشان مردهاند بلكه ايشان زندهء جاويدند يا بأبدان اصلى و يا بأبدان مثالى چنانچه از حضرت صادق عليه السّلام مرويست كه
« المؤمن اذا قبضه اللَّه صيّر روحه فى قالب كقالبه فى الدنيا »
و تمام اين حديث با تحقيق عالم مثال در رسالهء مثاليهء كاتب الحروف مشروحا مذكور است ؛ تا آخر كلام او .
و نيز در تفسير آيهء 100 سورهء مؤمنون يعنى آيهء «
وَ مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ
» بعد از تفسير [ برزخ ] بقبر طبق اخبار گفته :
« و بعضى از حكما و علما را اعتقاد اينست كه مراد از [ برزخ ] عالم مثال است و گفتهاند كه : آن عالميست واسطهء مجردات و ماديات و قبل از قيام قيامت مردم در آنجا مثاب و معاقب خواهند بود ، و تحقيق اين عالم و احاديثى كه در اثبات اين عالم از ائمهء هدى عليهم السلام مرويست در رسالهء مثاليهء كاتب الحروف مشروحا مذكور است ( تا آخر كلام او ) » .
و نيز در تفسير آيهء 27 سورهء مباركهء « ابراهيم » يعنى آيهء «
يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ فِي الْآخِرَةِ وَ يُضِلُّ اللَّهُ الظَّالِمِينَ وَ يَفْعَلُ اللَّهُ ما يَشاءُ
» نسبت بكلمهء [
فِي الْآخِرَةِ
] چنين گفته « 1 » :
« [
وَ فِي الْآخِرَةِ
] » و در آن سراى يعنى در قبر كه منزل اول آخرت است چنانچه از ائمّهء هدى عليهم السلام مرويست ، در كافى از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام در ضمن حديث طولانى روايت كرده كه : چون مؤمن بميرد و او را بقبر گذارند قبر او را وسيع گردانند تا مدّ بصر او و دو فرشتهء قبر كه نكير و منكرند بقبر او در آيند و روح او را تا
هامش
( 1 ) - چون اين قسمت تفسير هنوز چاپ نشده بدين جهت صفحه معلوم نيست تا نشان داده شود .