به « الاعلون » باشد به اين معنى كه شما بلند مرتبه ايد اگر دائم در ايمان باشيد
إِنْ يَمْسَسْكُمْ
اگر رسيد بشما
قَرْحٌ
جراحتى در حرب با كفار
فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ
پس بتحقيق رسيده است گروه كفار را
قَرْحٌ مِثْلُهُ
جراحتى و المى مانند جراحت شما .
وَ تِلْكَ الْأَيَّامُ
و اين روزها يعنى روزهاى نصرت و هزيمت و دولت و نكبت
نُداوِلُها بَيْنَ النَّاسِ
ميگردانيم آن را ميان مردمان تا آنكه مردمان بر لذات فانيهء دنيا مغرور نشوند و سعى كنند در امر آخرت كه دائمى است و اوقات را بغفلت نگذرانند
وَ لِيَعْلَمَ اللَّهُ
علم در اينجا بمعنى تميز است يعنى و تا آنكه تميز كند خداى تعالى
الَّذِينَ آمَنُوا
آنان را كه ايمان آوردهاند بوسيلهء مصابرت در شدايد ، يعنى تا ايشان را بوسيلهء صبر و شكيبايى در نظر خلايق تميز دهد ، بنا بر اين ترجمه «
وَ لِيَعْلَمَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا
» علتى است مذكور معطوف بر علت محذوف ، اى و تلك الايام نداولها بين الناس لئلا يغتروا باللذات الفانية ،
وَ لِيَعْلَمَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا
، و بعضى گفتهاند كه : محتمل است كه «
وَ لِيَعْلَمَ اللَّهُ
» متعلق باشد بامر مقدر كه آن « فعلنا ذلك » است اى « فعلنا ذلك ليميز اللَّه الذين آمنوا » و بعضى گفتهاند كه : «
وَ لِيَعْلَمَ اللَّهُ
» بتقدير « ليعلم أولياء اللَّه » است يعنى تا بدانند دوستان خدا مؤمنين را و واقف به حال ايشان گردند ، بنا برين « علم » مستعمل بمعنى خود است .
وَ يَتَّخِذَ
و تا فرا گيرد
مِنْكُمْ
از شما
شُهَداءَ
كشته شدگان در راه خداى تعالى را ، يا گواهان يكديگر را در يوم الحرب كه كدام مؤمن مخلص ثابت قدم است و كدام متزلزلست
وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ
و خداى تعالى دوست نميدارد و نصرت نميبخشد ستمكاران را اين جملهء معترضه است .
وَ لِيُمَحِّصَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا
و خالص و پاك گرداند خداى تعالى از گناهان آنان را كه ايمان آوردهاند وقتى كه دولت مر كفار را باشد زيرا كه محنت مؤمنان درين وقت موجب كفارهء گناهان ايشانست
وَ يَمْحَقَ الْكافِرِينَ
و تا نيست و نابود گرداند