مشركين بسوى شما
مِنْ فَوْرِهِمْ هذا
اى من ساعتهم هذه يعنى بيايند در همين ساعت بدون تراخى « فور » در اصل مصدر است از « فار القدر » يعنى بغليان و جوشش آمد ديگ .
پس استفاده كردهاند آن را براى سرعت بدون تراخى و درنگ
يُمْدِدْكُمْ
مدد كند شما را
رَبُّكُمْ
پروردگار شما
بِخَمْسَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ
به پنجهزار از فرشتگان بيش از آنچه مدد شده بود
مُسَوِّمِينَ
در حالتى كه آن فرشتگان نشان كنندگان باشند خود را بعمامههايى كه طرههاى آن را در ميان دوش خود انداخته باشند ، يا نشان كنندگان باشند اسبان خود را به بستن پشم سرخ بر بيشانى آنها و بستن دم آنها .
وَ ما جَعَلَهُ اللَّهُ
و نگردانيد آن وعدهء نصرت بملائكه را حق سبحانه و تعالى
إِلَّا بُشْرى لَكُمْ
مگر مژدگانى براى شما به زودى فتح و نصرت
وَ لِتَطْمَئِنَّ قُلُوبُكُمْ بِهِ
و تا اينكه اطمينان يابد دلهاى شما بوعدهء امداد
وَ مَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ
و نيست نصرت مگر از نزد خدايى كه غالب و قادر است بر انتقام ، داناست بر مصالح امور ، اين آيه اشارتست بر اينكه عده و عدد يعنى سلاح و لشكر را در نصرت الهى دخلى نيست ، بلكه اين امور به جهت اطمينان قلوب مؤمنين است ، و ايضا سنّت الهى بر آن جارى است كه گاهى بوسيلهء اين امور نصرت رو دهد و گاهى بدون اين امور ، و چون مسلمانان در جنگ احد مصابرت نورزيدند و مخالفت امر رسول كردند و باخذ غنايم مبادرت نمودند حق ايشان را بنزول ملائكه نصرت نكرد .
لِيَقْطَعَ
ميتواند كه متعلق باشد بقول خداى تعالى كه فرموده : «
وَ مَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ
» يعنى نيست نصرت مگر از جانب خداى تعالى تا آنكه قطع كند و نيست گرداند
طَرَفاً
گروهى را
مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا
از آن جماعت كه انكار كردند خداى تعالى و پيغمبر خداى تعالى را
أَوْ يَكْبِتَهُمْ
يا خوار و نگونسار گرداند بعضى ديگر ايشان را بجزيه
فَيَنْقَلِبُوا خائِبِينَ
پس باز گردند و منهزم شوند در حالتى كه بىبهره و نوميد باشند .