الرَّاكِعِينَ
» اشارت باشد به استحباب نماز جماعت ، و ذكر اين اركان مبالغه باشد بحفظ آنها ، و تقديم سجود يا از جهت آنست كه در شريعت آنها سجود مقدم بوده بر ركوع و يا از جهت تعظيم سجود است ، زيرا كه از حضرت رسالت پناه صلى اللَّه عليه و آله روايت كردهاند كه
« اقرب ما يكون العبد من اللَّه اذا كان ساجدا »
و ميتوان كه تنبيه باشد بر اينكه كلمهء « واو » موجب ترتيب نيست
ذلِكَ
اينكه مذكور شد از احوال مريم و زكريا و يحيى
مِنْ أَنْباءِ الْغَيْبِ
از اخبار پوشيده است بر همكنان ، و يا به جهت اعجاز تا دلالت بر صدق تو كند
نُوحِيهِ إِلَيْكَ
وحى ميكنيم بسوى تو اى محمد
وَ ما كُنْتَ
و نبودى تو
لَدَيْهِمْ
نزديك ايشان
إِذْ يُلْقُونَ
آن هنگامى كه انداختند براى قرعه
أَقْلامَهُمْ
قلمهاى كتابت خود را در جوى اردنّ تا بدانند كه
أَيُّهُمْ
كدام از ايشان
يَكْفُلُ مَرْيَمَ
كفيل شوند تربيت مريم را ، و شرط بر اين كرده بودند كه هر كه بكفالت مريم اولى باشد قلم او بته آب رود ، و قلم كسى كه لايق آن نباشد بالاى آب بماند ، قلم زكريا فرو رفت ديگر قلمها بالا ايستاده ، گويند كه . قلمها از آهن بود و شرط را بر عكس سابق مقرر كرده بودند .
از حضرت صادق عليه السّلام مرويست كه هيچ قومى با هم قرعه نزنند و كار خود را به خدا وا نگذارند مگر آنكه حق تعالى قرعه را بدانچه مصلحت و حق است بيرون آرد .
وَ ما كُنْتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يَخْتَصِمُونَ
و نبودى تو اى محمد نزد ايشان وقتى كه مجادله ميكردند براى كفالت مريم .
إِذْ قالَتِ الْمَلائِكَةُ
ياد كن زمانى را كه گفتند ملائكه ، يا جبرئيل كه از جنس اشرف ملائكه است :
يا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ يُبَشِّرُكِ
بدرستى كه خداى تعالى مژده ميدهد ترا
بِكَلِمَةٍ مِنْهُ
بكلمهاى از جانب خود كه
اسْمُهُ الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ
نام آن كلمه اين سه چيز است : مسيح و عيسى و پسر مريم ، يعنى چيزى كه به آن كلمه شناخته شود و از غير خود تميز يابد اين سه چيز است ، و بعضى گفتهاند كه : نام آن كلمه عيسى پسر مريم است ، و اين مريم را صفت عيسى آورد تا اشارت باشد بر اينكه عيسى را پدرى نيست ،