و مقاتلت با يكديگر نمينمودند
وَ لكِنِ اخْتَلَفُوا
و ليكن چون ارادهء حق منافى تكليف است حق تعالى اين گروه را به اختيار خودشان واگذاشت پس اختلاف كردند ايشان به اختيار خود
فَمِنْهُمْ مَنْ آمَنَ
پس بعضى از ايشان كسى است كه به اختيار خود ايمان آوردند
وَ مِنْهُمْ مَنْ كَفَرَ
و بعضى ديگر از ايشان كسى است كه تصديق بدين حق نكرده كافر شد اصبغ بن نباته روايت كرده كه من در جنگ جمل با حضرت امير المؤمنين عليه السّلام بودم شخصى آمده از آن حضرت پرسيد كه : ما بكدام دليل با اين گروه مقاتله كنيم كه اكثرى از اصحاب پيغمبر ، و جميع متكلم بكلمهء شهادتند ؟ حضرت فرمود :
بدليل خداى تعالى كه سورهء بقره فرموده : «
وَ لكِنِ اخْتَلَفُوا فَمِنْهُمْ مَنْ آمَنَ وَ مِنْهُمْ مَنْ كَفَرَ
» مائيم آن جماعتى كه ايمان آوردهاند و أصحاب جمل آن كسانىاند كه كافر شدند . اصبغ بن نباته گويد : كه من شنيدم از آن شخص كه گفت : « كفر القوم و رب الكعبة » و مقاتله ميكرد تا بدرجهء شهادت فايز گرديد . و انا أقول : يا ليتنى كنت معه فأفوز فوزا عظيما .
و به جهت تأكيد ما سبق تكرار آن مىكند و مىفرمايد كه :
وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ
و اگر خواستى خداى تعالى به خواهش الجائى جبرى نه تكليفى
مَا اقْتَتَلُوا
مقاتله نميكردند ايشان و در دين حق اختلاف نمينمودند
وَ لكِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ ما يُرِيدُ
و ليكن خداى تعالى مىكند آنچه را كه خواهد ، از خذلان و توفيق دادن از روى عدل و فضل .
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا
أى آن كسانى كه ايمان آوردهايد
أَنْفِقُوا مِمَّا رَزَقْناكُمْ
نفقه كنيد باهل استحقاق از آن چيزى كه روزى دادهايم ما شما را
مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ
پيش از اينكه بيايد روزى كه
لا بَيْعٌ
نباشد خريد و فروخت در آن روز كه تا تلافى آنچه در دنيا نكردهايد بوسيلهء اين بيع و شراء درين روز بكنيد و خود را از عذاب باز خريد
وَ لا خُلَّةٌ
و نباشد در آن روز خلت و محبت كه اعانت و حمايت يكديگر بجا