ظلل جمع « ظلّه » بمعنى سايبانست ، مانند « قلل » كه جمع « قله » است . و مراد از « غمام » ابر سفيد است كه مظنهء رحمتست و هر گاه آن مبدل به عذاب گردد أصعب و أشدّ خواهد بود
وَ الْمَلائِكَةُ
أى و تأتيهم الملائكة ، يعنى و انتظار ميكشند كه بيايد بديشان ملائكهء عذاب . در كتاب عيون اخبار الرضا از آن حضرت روايت كرده كه اين آيه اين چنين نازل شده كه « الا أن يأتيهم اللَّه بالملائكة فى ظلل من الغمام » يعنى مگر آن را كه بيارد خداى تعالى فرشتگان عذاب براى عذاب ايشان را در سايبانهايى از ابر سفيد ، و از حديث عياشى كه از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام روايت كرده مستفاد مىشود كه مراد از «
إِلَّا أَنْ يَأْتِيَهُمُ اللَّهُ فِي ظُلَلٍ مِنَ الْغَمامِ
» رجعت و خروج قائم آل محمد صلوات اللَّه عليه و آله است در ظهر كوفه كه آن نجف اشرفست و
قال عليه السّلام «
فِي ظُلَلٍ مِنَ الْغَمامِ
، أى ينزل فى سبع قباب من نور »
يعنى نازل مىشود در ميان هفت قبههاى از نور ، بنا برين «
إِلَّا أَنْ يَأْتِيَهُمُ اللَّهُ
» بتقدير « الا أن يأتيهم آية اللَّه » خواهد بود ، به اين معنى كه :
مگر آنكه بيايد آيتى از آيات خداى تعالى كه آن صاحب الامر عليه السّلام است . در تفسير ظاهرى «
إِلَّا أَنْ يَأْتِيَهُمُ اللَّهُ
» بتقدير « الا أن يأتيهم عذاب اللَّه » بود و در تفسير باطن بتقدير « الا أن يأتيهم رحمة اللَّه » خواهد بود .
وَ قُضِيَ الْأَمْرُ
و گزارده شود امر يعنى تمام شود امر به هلاكت ايشان و هر كس بجزاى خود برسد و عياشى از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام روايت كرده كه
« قضاء الامر الوسم على خرطوم الكافرين »
يعنى مراد از قضاء أمر نشان كردنست بر بينيهاى كافران
وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ
و بسوى خداى تعالى و جزاء او باز گردانيده شود همهء كارها .
سَلْ بَنِي إِسْرائِيلَ
بپرس اى محمد پسران يعقوب يعنى يهودان مدينه را
كَمْ آتَيْناهُمْ مِنْ آيَةٍ بَيِّنَةٍ
چند دادهايم پدران ايشان را از معجزهء ظاهره مانند شكافتن دريا و انزال منّ و سلوى و ايشان تبديل آن بكفر كردند
وَ مَنْ يُبَدِّلْ نِعْمَةَ اللَّهِ
و هر كس