أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيامِ الرَّفَثُ إِلى نِسائِكُمْ
يعنى حلال گردانيده شد براى شما در شب روزهء ماه رمضان مجامعت كردن و نزديكى كردن با زنان خود
هُنَّ لِباسٌ لَكُمْ وَ أَنْتُمْ لِباسٌ لَهُنَّ
اين جمله مستأنفه است كه در باب علت احلال رفث و جماع آورده يعنى زنان شما بمنزلهء جامهاند مر شما را و شما نيز بمنزلهء جامهايد مر ايشان را در اينكه أبدان شما به يكديگر چسبيده و صبر بر شما مشكل است ، بنا برين جماع در شب رمضان بر شما حلال شده .
عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتانُونَ أَنْفُسَكُمْ
دانسته است خداى تعالى اينكه شما بوديد كه خيانت ميكرديد با نفسهاى خود ، بسبب عدم مراعاة شرائط روزه
فَتابَ عَلَيْكُمْ
پس قبول كرد خداى تعالى توبهء شما را چون توبه گرديد
وَ عَفا عَنْكُمْ
و در گذشت از گناهان شما
فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ
متفرع بر احلال جماعست يعنى پس ازين زمان كه حكم اول منسوخ شد و حلال شد جماع ، مجامعت كنيد با زنان خود در ليالى صوم . و « مباشرت » در أصل لغت رسانيدن بشره است ببشرهء كسى ، و مراد در اينجا فرد كامل آنست كه جماعست ، و مراد از صيغهء أمر اباحت است نه وجوب
وَ ابْتَغُوا ما كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ
و طلب كنيد از مجامعت آن چيزى را كه نوشته است خداى تعالى و مقدر كرده براى شما از فرزندان ذكور و اناث .
وَ كُلُوا وَ اشْرَبُوا
و بخوريد و بياشاميد در شبهاى روزه
حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ
تا آن زمان كه متميّز شود مر شما را رشتهء سفيد
مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ
از رشتهء سياه
مِنَ الْفَجْرِ
بيان « خيط أبيض » است يعنى مراد از خيط أبيض روشنى صبح است