اختيار كنند و برگزينند .
وَ لَحْمِ طَيْرٍ
و گوشت مرغ كه الطف لحوم است
مِمَّا يَشْتَهُونَ
از آنچه آرزو كنند يعنى بر وجهيكه مشتهى طبع ايشان باشد جوشيده و يا بريان كرده مرويستكه هرگاه اهل بهشت ميل گوشت مرغ كنند حق تعالى گوشت مرغ پخته براى ايشان خلق فرمايد تا احتياج به ذبح و طبخ نباشد و از ابن عباس نقل استكه هر مرغى كه بر خواطر ايشان بگذرد فى الحال در نظر ايشان درآيد بر همان وجه كه آرزوى ايشان بوده باشد ابو سعيد خدرى از رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت كند كه در بهشت مرغانيكه ميپرند هر يكى هفتاد هزار پر دارند و هر وقت كه مومن ميل طعام كند يكى از آن مرغان بيايند و بر خوان او افتد و پرها بيفشاند از هر پر او طعامى بيرون آيد از برف سفيدتر و از مشك خوش بوتر و از عسل شيرينتر كه به هيچ لون ديگر نماند بعد از آن بپرواز درآيد و بر درختان بهشت نشيند .
وَ حُورٌ
و حور نيز بر سابقان طواف مينمايند در جنت براى خدمت زنان سفيد اندام
عِينٌ
گشاده چشمان يا سفيدى چشم ايشان در نهايت سفيدى باشد و سياهى آن در نهايت سياهى باشد و در غاية لطافت و صفا باشد .
كَأَمْثالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَكْنُونِ
مانند مرواريد پوشيده شده در صدف كه غبار بر او ننشسته باشد و دست اغيار بر او نرسيده ابو امامه از رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم رواية كرده كه در بهشت هيچ مؤمنى نباشد مگر كه او را هفتاد و دو زن باشد از حور العين از عبد اللّه عباس روايتست كه از رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم شنيدم كه گفت نورى در بهشت پديد آيد اهل جنت گويند كه اين چه نور است گويند روشنى دندان حور است كه در روى شوهر خود خنديده - مجاهد گفت كه حور را به جهت آن حور گويند كه حيران مانند در او ديدهها و حق تعالى اينهمه كرامتها بايشان ارزانى فرمايد .
جَزاءً
جهة پاداش دادن ايشان
بِما كانُوا يَعْمَلُونَ
بسبب آنچه بودند كه ميكردند در دنيا از اعمال صالحه .
لا يَسْمَعُونَ
نشنوند
فِيها
در بهشت
لَغْواً
سخن بيهوده كه هيچ فايده بر آن مترتب نشود يا بانك و فرياد و سوگند دروغ در او نشنوند يا در شرب خمر سخنان بيهوده نگويند و سوگند بر يكديگر ندهند بر شرب آن همچنانكه بر خمر دنيا مىباشد
وَ لا تَأْثِيماً
و نه نسبت دادن باثم يعنى سخنى كه گفتن آن موجب گناه باشد چون فحش و قبايح و دشنام .
إِلَّا قِيلًا
مگر قولى را كه اينست
سَلاماً سَلاماً
يعنى در آنجا استماع سلام كنند كه عبارتست از وارستگى از غم و اندوه و حصول دوام نعمت و بعد از ذكر احوال سابقان بيان حال اصحاب يمين ميفرمايد .
وَ أَصْحابُ الْيَمِينِ ما أَصْحابُ الْيَمِينِ
و ياران دست راست چهاند ياران دست راست اين تعجب است از عظم و بزرگى مرتبه ايشان يعنى ايشان مكرم و معظم باشند .
فِي سِدْرٍ مَخْضُودٍ