ميشويد .
لَمْ يَطْمِثْهُنَّ
مر ايشانرا نسوده است و نزديكى نكرده
إِنْسٌ
هيچ آدمى
قَبْلَهُمْ
پيش از اصحاب بهشت كه شوهران ايشان باشند
وَ لا جَانٌّ
و نه جنيان دست بديشان رسانيدهاند بلكه بصفت بكارت باشند مانند حورانى كه قبل از اين مذكور شدند حاصل كه صفت حور مقصورات در خيام همچو صفت قاصرات الطرف باشد .
فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما
پس بكدام يك از نعماى پروردگار خود كه اصحاب بكارت نام زد اهل بهشت مىكند
تُكَذِّبانِ
تكذيب ميكنيد .
مُتَّكِئِينَ
اصحاب يمين در بهشت باشند تكيه زده
عَلى رَفْرَفٍ خُضْرٍ
بر فرشهاى مرتفعه كه سبز باشند برياض سبز
وَ عَبْقَرِيٍّ حِسانٍ
و بساطهاى قيمتى در غاية زيبائى و نيكوئى يا جامههاى منقش از هر جنس و هر لون كه باشد .
فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما
پس بكدام از نعمتهاى پروردگار خود كه شما را به اين كرامتها بنواخت
تُكَذِّبانِ
تكذيب ميكنيد و برواية سعيد بن جبير رفرف بمعنى رياض جنت است و مرغزار هاى آن و نزد ابن عباس مجالس آن و يا وساده و يا نوعى از بساط و يا دامن خيمه يا هر جامهء عريض و ياء عبقرى به آن نسبت است يعنى متاعى كه منسوب است بعبقر كه بلد جن است و هر بساطى كه غريب و عجيب است به آن نسبت ميدهند و در اينمقام اسم جنس است و نزد مجاهد بمعنى ديباج و بمذهب حسن اسم جميع بساطها و خليل گفته كه هر چه جليل القدر است آن را عبقرى گويند خواه جامه يا غير آن .
تَبارَكَ اسْمُ رَبِّكَ
بزرگ است اسم پروردگار تو از حيثيت دلالت آن بر ذات اقدس او سبحانه هرگاه اسم وى به جهت دلالة آن بر مسمى متصف بصفت عظمة و بزرگى باشد پس بزرگى ذات او در چه مرتبه خواهد بود و بعضى چنين تفسير كردهاند كه بزرك است بركة در اسم پروردگار تو پس طلب بركت كنيد در هر امرى بذكر او سبحانه و در حديث واقع شده كه در هر كارى بزرك كه در آن ابتدا بنام خدا نكنند آن ابتر شود و به آخر نرسد و يا اسم او سبحانه منزه است از هر بدى و نقصى يعنى جميع نامهاى او سبحانه از اسماى حسنىاند جل جلاله و عم نواله و عظم شانه
ذِي الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ
خداوندى كه او را ثابتست جميع صفاتى كه مستلزم كمال ذات اوست و مبراست از هر صفتى كه موجب نقص عزة كبريائى است و نزد اهل تحقيق جلالت اشارتست بصفات قهريه و اكرام عبارتست از اوصاف لطيفه پس ذو الجلال و الاكرام جامع جميع صفات او سبحانه باشد . .