عليه السّلام را در غدير خم چنان كه مفصلا گذشت بخلافت و امامت تعيين فرموده و ولايت او را بر همه فرض و لازم گردانيد و بعد از نصب آنسرور و تعيين آندين پرور جبرئيل عليه السّلام نازل شد و اين آيه آورد كه
فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكَ تَتَمارى
پس اشارة بمنذرية حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مىكند كه .
هذا
اين پيغمبر كه محمد است صلّى اللّه عليه و آله و سلّم
نَذِيرٌ
پيغمبرى بيم كننده و ترساننده است
مِنَ النُّذُرِ الْأُولى
از جنس بيم كنندگان نخستين يعنى همچنانكه پيغمبران كه قبل از او بودند انذار قوم خود ميكردند وى نيز به همان طريقه انذار قوم خود مينمايد و امت را به همان ميفرمايد كه ايشان ميفرمودند پس بجهة تهديد ميفرمايد كه .
أَزِفَتِ الْآزِفَةُ
نزديك شد ساعتى كه نزديك شونده است مراد قيامتست كه موصوف است بدنو و قرب .
لَيْسَ لَها
نيست مر آن را يعنى وقت رسيدن آن را
مِنْ دُونِ اللَّهِ كاشِفَةٌ
بجز از خداى نفسى كه ظاهر كننده آن باشد يعنى غير او سبحانه نفسى كه كاشف و مبين آن شود كه قيامة در چه وقت قايم خواهد لا يجليها لوقتها الا هو زيرا كه هيچكس بدان اطلاع ندارد مگر حق تعالى آنگه خطاب بمشركان عرب مىكند كه .
أَ فَمِنْ هذَا الْحَدِيثِ
آيا از اين سخن كه قرآنست
تَعْجَبُونَ
شگفت ميداريد بر وجه انكار .
وَ تَضْحَكُونَ
و ميخنديد از روى استهزا
وَ لا تَبْكُونَ
و نميگرييد از خوف وعيد كه دور است و از ترس عقوبة طغيان كه از شما صادر مىشود و از امام جعفر صادق عليه السّلام مرويست كه مراد از حديث اخبار سابقهاند يعنى آيا از اين چيزهائى كه شنيديد تعجب ميكنيد و ميخنديد و نميگرييد از خوف آنكه مبادا كه مثل آن بر شما واقع شود .
وَ أَنْتُمْ سامِدُونَ
و شما بازى كنندگانيد و غافلان يا غنا كنندگانيد چه مشركان در وقت قراءة سرود ميگفتند تا مردمان را از استماع آن باز دارند از ام سلمه روايتست كه چون اين آيه فرود آمد اهل صفه بگريستند بمرتبهء كه آواز گريهء ايشان بلند شد چون آنحضرت صوت گريهء ايشان بشنيد بگريست و همهء اصحاب بگريه درآمدند رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود بدوزخ نرود هر كه از ترس خدا بگريد و ببهشت نرود هر كه طاغى شده بر معصيت مصر باشد و اگر شما گناه نكنيد حق تعالى قومى را بيافريند كه گناه كنند تا ايشانرا بسبب گريه كردن بر خطيئات و سيئات بيامرزد و ببهشت برد و در خبر است كه جبرئيل نزد رسول آمد در وقتى كه مردى از اصحاب نزد وى بود و ميگريست جبرئيل گفت اين كيست حضرت فرمود كه فلان جبرئيل فرمود كه هر چيزى كه هست از اعمال بنى آدم بر آتش ميگذرد بر آن فايق مىشود مگر گريه كه حق تعالى بيك قطرهء اشك درياى آتش را مينشاند از ابو خليل نقل است كه بعد از نزول اين آيه