[ ذكر موارد اختلاف قرائت ابو بكر بن عياش با قرائت معروف ]
بسمه تعالى نظر به اين كه ترجمه خلاصه المنهج بقرائت است براى رفع شبهه كسانى كه بقرائت آشنا نيستند موارد اختلاف قرائت او با قرائت معروف در اينجا ذكر شد تا خوانندگان حمل بر غلط نكنند 1 - جميع اتخذ و اخذ كه مقارن با تاء خطاب است و مجموع آن در قرآن مجيد هفده كلمه است ابو بكر بادغام ذال در تاء قراءت نموده و حفص باظهار آن 2 - جميع هزؤ كه ده كلمه است در ده موضع قرآن مجيد ابو بكر به همزه قرائت نموده و حفص به واو 3 - در بيست و هشت صيغه فعل مزارع در خطاب و غيبت بين ايشان اختلاف است به اين طريق كه شانزده صيغه تعملون ( بقرة 85 ) تقولون ( بقره 140 ) لتبينه ( آل عمران 187 ) و لا تكتمونه ( آل عمران 187 ) ا فلا تعقلون ( انعام 32 ) و لتنذر ( انعام 92 ) لا تعلمون ( اعراف 38 ) افلا تعقلون ( اعراف 169 ) تستطيعون ( فرقان 19 ) و ما تخفون ( نمل 25 ) و ما تعلنون ( نمل 25 ) تعملون ( نمل 93 ) ترجعون ( عنكبوت 57 ) ترجعون ( روم 11 ) تفعلون ( شورى 25 ) تعملون ( منافقون 11 ) ابو بكر به ياء تحتانى قرائت نموده كه مضارع مغايب باشد به قرائت او ولى حفص به تاء فوقانى كه همه را مضارع مخاطب دانسته و در دوازده كلمهء ديگر كه يبغون ( آل عمران 83 ) يرجعون ( آل عمران 83 ) و ما يفعلوا ( آل عمران 115 ) فلن يكفر ( آل عمران 115 ) يجمعون ( آل عمران 157 ) و لا يحسبن ( انفال 59 ) يوقدون ( رعد 17 ) يجحدون ( نحل 71 ) يدعون ( حج 62 ) ا و لم يرو ( عنكبوت 19 ) يدعون ( لقمان 30 ) يؤمنون ( جاثيه 6 ) بوده باشد ابو بكر به غيبت خوانده و حفص به خطاب 4 - سه كلمه جبريل كه يكى در آيه 97 بقره و دومى در 98 بقره و سومى در آيه پنجم تحريم است ابو بكر به فتح جيم و راء و همزهء مكسوره و بدون ياء ( جبرائل ) قرائت نموده و حفص ( جبريل ) بكسر جيم و بكسر راء و بدون همزه بلكه بياء 5 - در 37 كلمه با ياء متكلم در حركت و سكون ياء اختلاف دارند و آنها عبارتند از يك كلمه عهدى ( بقره 134 ) بفتح ياء در حالت وصل ابو بكر و به سكون آن حفص ) و سه كلمه بيتى يكى در ( بقره 124 ) و در ( حج 26 ) و در ( نوح 28 ) و دو كلمهء وجهى يكى در ( آل عمران 19 ) و در ( انعام 79 ) و يك كلمه يدى در ( مائده 28 ) و يك كلمه امى در ( مائده 116 ) و يازده كلمه معى و همچنين هفت كلمهء اجرى و پنج كلمه بنى و پنج كلمه لى و يك كلمه بعدى در ( صف 6 )