اطعام شى ضار است يا سقى آن يا اشمام آن و يا بسبب اعتقاد كردن بتاثير آن كه اينمعنى موجب تشويق خاطر و اضطراب قلب مىشود پس مراد از استعاذهء از شر نفاثات يا استعاذه است از عمل ايشان كه آن صفت سحر است و يا از اثم ايشان در آن و يا استعاذه از فتنه ايشان مردمان را بسحر خود و بخداع باطل خود فريب دادن و در وهم انداختن ايشان مردمان عوام را از نفع و ضرر و خير و شر آن و تصديق جهل بر قول باطل ايشان و تعظيم كردن آنها به اين عمل و توهم كردن به آنكه ايشان مسخر جناند و عالم بعلوم غيبيه و اين موجب ضرر و فساد است بر دين اسلام به جهت اين حق تعالى امر فرمود بتعوذ از شر ايشان .
وَ مِنْ شَرِّ حاسِدٍ
و از شر حسد برنده
إِذا حَسَدَ
چون ظاهر كند حسد خود را و بمقتضاى آن عمل كند چه اگر آن را مخفى دارد ضرر وى جز بوى عايد نيست كه مغموم شدن اوست بسرور محسود و تخصيص اين صفت از ميان انواع شرور به جهت آنست كه آنعمده است در اضرار انسان بلكه حيوان به غير خود و ختم شرور به اين صفت دالست بر آنكه حسد بدترين صفات رذيله است چنان كه از ابن عباس مرويست كه اگر در عالم بدتر از شر حسود چيزى بودى حق تعالى اين سوره را به او ختم نكردى و اول خطيئه كه در آسمان واقع شد حسد ابليس بود بر آدم عليه السّلام و نخست گناهى كه بر زمين صادر گشت حسد قابيل بود و گويند مراد بشر نفس حاسد و عين او است چه چشم زخم اثر كلى دارد چنانچه مشهور و معروفست و شمهء از اين دو سوره در سوره نور مذكور شد و در رواية آمده كه پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم به اين دو سوره تعويذ امام حسن و امام حسين عليه السّلام ميفرمود .
سورة الناس
ست آيات و هى مكية ابى بن كعب از پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم رواية كرده كه هر كه اين سوره بخواند از چشم زخم در پناه عصمت حق تعالى باشد فضيل بن يسار رواية كند كه از ابو جعفر عليه السّلام شنيدم كه سيد عالم را مرضى و وجعى شديد عارض شد جبرئيل و ميكائيل نزد وى آمدند و جبرئيل بر بالين وى بنشست و ميكائيل بر پائين جبرئيل تعويذ كرد به قل اعوذ برب الفلق و ميكائيل به قل اعوذ برب الناس و از آن مرض خلاص شد ابو خديجه از ابى عبد اللّه عليه السّلام نيز رواية كند كه جبرئيل نزد رسول آمد و آنحضرت مشتكى بود از مرض پس ويرا رقيه نمود بمعوذتين و قل هو اللّه احد و بعد از آن گفت بسم اللّه ارقيك و اللّه يشفيك من كل داء يؤذيك خذها فلتهنيك بدانكه چون استعاذه در سوره متقدمه از مضار بدنيه بود كه اعم از انسان و غير انسان است و استعاذه در اين سوره از اضراريكه عارض نفوس بشريه مىشود و مخصوص به آن از اين جهة تعميم اضافه نمود و اينجا تخصيص آن نمود به انسان و فرمود كه