صمد اين كس است كه منعوت شد بدانكه لم يلد رد جماعتيست كه گفتند عزير و مسيح پسران خدايند و لم يولد رد نصارى است كه گفتند مسيح خداست و لم يكن له كفوا رد مجوسى و مشركان كه مىگفتند او را شريك و انباز هست و گويند كفو بمعنى صاحبه است يعنى او را زنى نيست كه از او ولدى بياورد چه ولد بدون زوجه نميباشد و تسميهء كفو به جهت آنست كه او كفو زوج است و گفتهاند كه نزد معطله آنست كه عالم را صانعى نيست و فلاسفه بر آنند كه آن را صانعى هست اما نام و صفة نيست و مذهب ثنويان آنست كه شريك دارد و معتقد مشبهه آنست كه مانند بخلق است و يهود و ترسا گويند او را زن و فرزند است و اعتقاد مغان چنانست كه كفو دارد و چون بندهء مؤمن گفت هو از تعطيل بيزار شد و چون گفت اللّه از گفتار فلاسفه مبرا گشت و چون گفت احد از روش ثنوبه برائت نمود و چون بر زبان راند اللّه الصمد از مذهب مشبهه دور شد و چون لم يلد و لم يولد قرائت نمود از يهود و ترسا بيزارى كرد و چون و لم يكن له كفوا احد گفت از معتقد مغان مبرا شد و باقى اسرار و نكات و سخنان اهل تحقيق در اين سوره حواله به منهج الصادقين است .
سوره الفلق
خمس آيات و هى مدنية
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
در حديث ابى بن كعب مذكور است كه حضرت رسالت پناه صلى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود كه هر كه قل اعوذ برب الفلق و قل اعوذ برب الناس بخواند هم چنان باشد كه جميع كتبى كه حق تعالى بر انبيا نازل گردانيده قرائت نموده و مسلم در صحيح خود از عقبة بن عامر رواية كرده كه پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود كه چند آيه به من نازل شده كه هرگز مثل آن نازل نشده گفتند يا رسول اللّه آن كدام است فرمود معوذتين و نيز عقبة نقل كرده كه پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم به من گفت اى عقبه تو را تعليم دو سوره كنم كه آن افضل قرآنند گفتم بلى يا رسول اللّه پس آنحضرت معوذتين را تعليم من داد بعد از آن آن را در نماز صبح ميخواند و گفت اين را در محل خسبيدن و برخاستن ميخوان و ابو جعفر عليه السّلام فرمود كه هر كه در نماز وتر معوذتين و قل هو اللّه احد بخواند او را گويند اى بندهء خدا بشارت باد تو را كه حق تعالى نماز تو را قبول فرموده بدانكه چون حق تعالى ذم اعداى رسول نمود در سورهء تبت بعد از آن ذكر توحيد كرد در سوره اخلاص در عقب آن رسول را امر فرمود باستعاذه از مشركان ساحر و حاسد و ساير فسقه جن و انس و در سبب نزول اين دو سوره آوردهاند كه كودكى از يهود در خدمت رسول صلى اللّه عليه و آله و سلّم مشغول بود