خير البريهاند
عِنْدَ رَبِّهِمْ
نزد پروردگار ايشان
جَنَّاتُ عَدْنٍ
بوستانهاى با اقامت است
تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ
ميرود از زير اشجار يا قصور آن جويها چرا كه بوستان بىآب مرغوب نيست
خالِدِينَ فِيها
جاويد باشند در آن بهشتها
أَبَداً
اين تاكيد خلود است
رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ
خشنود باشد خداى از ايشان به جهت توحيد و تنزيه او سبحانه از ما لا يليق و و كسب طاعات و خيرات
وَ رَضُوا عَنْهُ
و خشنود باشند ايشان از خدا به دادن ثواب بيحساب بايشان
ذلِكَ
آنچه مذكور شد از جنان و رضوان
لِمَنْ خَشِيَ رَبَّهُ
براى كسى است كه بترسد از پروردگار خود يعنى از معاصى اجتناب نمايد و بموجبات مثوبات اشتغال نمايد رواية مىكند ابن عباس كه چون اين آيه نزول يافت حضرت رسالت صلى اللّه عليه و آله و سلّم خطاب كرد بشاه اولياء و فرمود كه يا على مراد بخير البريه توئى و شيعهء تو و چون روز قيامت حق تعالى خلق را برانگيزد در آن روز تو و شيعهء تو از خدا راضى و خشنود باشيد و حق تعالى نيز از شما خشنود باشد يا على در آن روز اعداى تو كه محشور شوند ايشان مغضوبان و مقهوران باشند .
سورة الزلزله
ثمان آيات مدنية ابى بن كعب از پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم روايت كرده كه هر كه چهار بار اين سوره بخواند همچنان باشد كه تمام قرآن تلاوة كرده باشد و هر كه در نوافل اذا زلزله بخواند حق تعالى او را ببلاى زلزله گرفتار نكند و از صاعقه و آفت دنيا هلاك نشود و چون بميرد مأمور شود به داخل شدن در بهشت بدانكه چون حق تعالى ختم سورهء بينه نمود به بيان حال مؤمنان و كافران افتتاح اين سوره فرمود به بيان وقت آن و فرمود كه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
إِذا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ
چون جنبانيده گردد زمين
زِلْزالَها
جنبانيدن وى كه مقرر است بنزديك نفخه اولى يا ثانيه .
وَ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ
و چون بيرون آورد زمين
أَثْقالَها
بارهاى گران خود را كه اجساد اموات و دفاين و كنوز است .
وَ قالَ الْإِنْسانُ
و گويد آدمى يعنى كافر و منكر بعث و يا همه آدميان بعد از مشاهده اين حال از روى تعجب و تفكر گويند كه
ما لَها
چيست مرزمين را كه همه متزلزل شده و پوشيدهاى خود را آشكارا