مُنْفَكِّينَ
بازايستادگان از كفر و معصيت و جحود و عناد
حَتَّى تَأْتِيَهُمُ الْبَيِّنَةُ
تا آنگاه كه آمد بديشان حجتى روشن يعنى پيغمبر يا قرآن كه مبين حقست يا ساير معجزات وى چنانچه ميفرمايد كه آن حجت بينه .
رَسُولٌ مِنَ اللَّهِ
فرستادهء خداست
يَتْلُوا
ميخواند بر امت خود
صُحُفاً مُطَهَّرَةً
صحيفهاى پاكيزه از كذب و بطلان يعنى قرآن و تسميهء قرآن بصحف جهة آنست كه آن جامع اسرار جميع صحايف است .
فِيها
در آن
كُتُبٌ قَيِّمَةٌ
نوشتهائى است راست و درست و ناطق به حق كه مواعظ و احكامست خلاصهء معنى آنكه اهل كتاب و مشركان بر دين خود بودند تا پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم بيامد و ايشان را بر دين خود خواند و بايمان ارشاد فرمود و بعضى از ايشان بشرف ايمان رسيدند .
وَ ما تَفَرَّقَ
و متفرق نشدند يعنى اختلاف نكردند در شان پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم
الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ
آنان كه داده شدهاند كتاب تورية و انجيل را
إِلَّا مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُمُ الْبَيِّنَةُ
مگر بعد از آنكه بايشان آمد حجتى مبين كه محمد است يعنى پيشتر از بعثت آنحضرت همه مجتمع شدند بر تصديق وى و بعد از آن كه مبعوث شد مختلف شدند كه بعضى گرويدند و بعضى كافر شدند .
وَ ما أُمِرُوا
و مأمور شدند اهل كتاب به آنچه در تورية و انجيل است
إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ
مگر بجهة آنكه پرستش كنند خداى را
مُخْلِصِينَ
كه پاك كنندگان باشند
لَهُ الدِّينَ
براى خدا كيش خود را از شرك و الحاد
حُنَفاءَ
ميل كنندگان از عقايد باطله بدين اسلام
وَ يُقِيمُوا الصَّلاةَ
و به پا دارند نماز مفروضه را در اوقات آن
وَ يُؤْتُوا الزَّكاةَ
و بدهند زكات واجبه را در محل خود
ذلِكَ
و آنچه مأمور شدند به آن
دِينُ الْقَيِّمَةِ
دين و ملتيست كه درست است و راست .
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا
بدرستيكه آنان كه نگرويدند
مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ
از اهل كتاب كه يهود و نصارىاند
وَ الْمُشْرِكِينَ
و از مشركان كه عبدهء اصنامند
فِي نارِ جَهَنَّمَ
در آتش دوزخ باشند در روز قيامت
خالِدِينَ فِيها
در حالتى كه جاويد باشند در آن و اگر چه عذاب ايشان در شدة و ضعف باشد يعنى عذاب اهل شرك اشد باشد از اهل كتاب
أُولئِكَ
آنگروه
هُمْ شَرُّ الْبَرِيَّةِ
ايشانند بدترين آفريدگان .
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا
بدرستيكه آنان كه گرويدند
وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ
و كردهاند عملهاى شايسته و پسنديده
أُولئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ
آنگروه ايشانند بهترين همه آفريدگان .
جَزاؤُهُمْ
پاداش ايشان كه