كند داند كه در او همه خير است .
يَشْهَدُهُ الْمُقَرَّبُونَ
حاضر شوند بدان كتاب ملائكه كه مقربان درگاه كبريااند و حفظ آن بكنند و آن را بدرجه عالى و مرتبهء بلند رسانند و آن كتاب مرفوع است در آسمان هفتم در زير قايمهء عرش كه مسكن كروبيانست و بروايت ضحاك عليين سدرة المنتهى است و بروايت ابن عباس لوحى است از زبرجد سبز معلق در زير عرش كه اعمال ابرار در آن مرقوم است و از كعب الاحبار و مجاهد و قتاده نقل است كه عليين در آسمان هفتمست و ارواح مومنان در اوست پس معنى آيه اينست كه نامهء اعمال ابرار در جائيست كه آن را عليين گويند و مرويست از پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم كه ملايكه حفظه چون عمل بنده بردارند به استقلال تمام آن را به آسمان برند وحى آيد بايشان كه شما نگاه بانان بوديد بر اعمال بنده من و من نگهبان بر آنچه در دل او بود و او عمل خود را باخلاص كرده او را در عليين جاى دهيد كه من آن را آمرزيدم و چون عمل بندهء ديگر بردارند و تزكيهء آن كنند و آن را بعالم بالا برند وحى آيد بديشان كه شما حافظان اعمال او بوديد و من نگهبان بودم بر سراير دل او و او عمل خود را باخلاص نكرده آن را بسجين بريد حاصل كه حق تعالى در صفت ابرار ميفرمايد .
إِنَّ الْأَبْرارَ
بدرستى كه نيكوكاران
لَفِي نَعِيمٍ
در بهشت پر نعمتاند .
عَلَى الْأَرائِكِ
بر تختها و حجلهاى آراسته
يَنْظُرُونَ
مىنگرند بچيزهائيكه شادان و فرحناك ميشوند از مناظر جنت و انواع نعمت و كرامت يا از عرش يا از انبيا و اوصيا يا نگرند بكفار در دوزخ كه بانواع عذاب معذب باشند .
تَعْرِفُ
بشناس اى نگرنده
فِي وُجُوهِهِمْ
در رويهاى ايشان
نَضْرَةَ النَّعِيمِ
تازگى نعمتهاى بهشت .
يُسْقَوْنَ
آشامانيده شوند يعنى بديشان آشامانند
مِنْ رَحِيقٍ
از شراب خالص بيغش كه سفيد و خوش بو باشد
مَخْتُومٍ
مهر كرده شده اوانى آن كه اكواب و اباريق است .
خِتامُهُ مِسْكٌ
مهر او بجاى گل مشك است و مهر بجهة آن كنند تا تو هم اهل بهشت نشود كه دست كسى بدان رسيده و موجب تنفر ايشان شود پس ابرار خود آن مهر بر دارند و اين غير خمريست كه در انهار بهشت است
وَ فِي ذلِكَ
و در اين شراب يا نعيم
فَلْيَتَنافَسِ الْمُتَنافِسُونَ
بايد كه رغبت كنند رغبت كنندگان يعنى عملى بجاى آرند كه سبب استحقاق شرب آن گردد و در حديث آمده كه هر كه در روزهاى تابستان روزه دارد حق تعالى دفع تشنگى او كند به آب دادن از شراب رحيق - از جملهء وصيتى كه پيغمبر ( ص ) بامير المومنين عليه السّلام كرده است اينستكه يا على هر كه ترك خمر كند جهة رضاى خدا و امتثال اوامر او حق تعالى او را از مختوم آب دهد .