شان آن روز است يعنى كنه او را هيچ كس نداند .
يَوْمَ لا تَمْلِكُ نَفْسٌ
روزى كه مالك نشود هيچ نفسى
لِنَفْسٍ
براى هيچ نفس
شَيْئاً
چيزيرا از منفعت و دفع ضرر يعنى هيچكس نتواند كه به قوت و قدرت خود نفعى به كسى رساند و از او رفع عذاب كند
وَ الْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ
و حكم و فرمان در آن روز مر خدايراست در جزا و ثواب و عفو و انتقام و اذن شفاعة و جابر از ابو جعفر عليه السّلام رواية كند كه همه كارها در آن روز مر خدايرا باشد فرمود ايجابر چون روز قيامة باشد همه حكم كنندگان هلاك شده باشند و هيچ حكم كننده نباشد مگر خداى تعالى بر خلاف اين روز كه بعضى دعوى حكومت و فرمان روائى ميكنند و مثل اينست آيهء كريمه
لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ
.
سورة المطففين
ست و ثلثون آية مكية ابى بن كعب از رسول صلى اللّه عليه و آله و سلّم روايت كرده كه هر كه اين سوره قرائت كند حق تعالى در روز قيامت او را از رحيق مختوم آب دهد و از أبو عبد اللّه عليه السّلام نقل است كه هر كه قرائت اين سوره در فرايض كند حق تعالى او را در روز قيامت از آتش دوزخ ايمن گرداند و آتش او را نهبيند و او آتش را نهبيند و در روز قيامت حساب او را نكنند و چون حق تعالى ختم سوره مذكور نمود بذكر قيامت و آنچه معد است در آن براى ابرار و فجار افتتاح اين سوره نيز به مثل آن كرده فرمود كه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
آوردهاند كه اهل مدينه در كيل و وزن خيانتى عظيم داشتند چون حضرت رسالت پناه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از مكه هجرت نمود و متوجه مدينه شد در اثناى طريق اين سوره نازلشد آوردهاند كه در مدينه مردى بود ابو جهينه نام دو صاع داشت يكى بزرگ كه به او بخريدى و يكى خورد كه به او بفروختى حق تعالى در شان او اين سوره فرستاد كه
وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ
ويل كلمه ايست جامع جميع بديها يعنى انواع عذاب و عقاب و شدّت و محنت مر كاهندگان راست در كيل و وزن پس تفسير مطففين مىكند به اين كه ايشان .
الَّذِينَ
آنانند كه
إِذَا اكْتالُوا
چون ميستانند بكيل
عَلَى النَّاسِ
بر مردمان يعنى از ايشان براى خود
يَسْتَوْفُونَ
تمام ميستانند .
وَ إِذا كالُوهُمْ
و چون مىپيمايند براى مردمان
أَوْ وَزَنُوهُمْ
يا مىسنجند براى ايشان حقوقرا
يُخْسِرُونَ
زيان ميرسانند بديشان و ميكاهانند آن را در آثار آمده كه اهل مدينه همه تاجر بودند و هيچكدام اين صفة خبيثه را از دست نميدادند چون اين سوره نازل شد پيغمبر بميان