ظرف زياده و نقصان نبود .
وَ يُسْقَوْنَ فِيها
و آشاميده شوند در بهشت
كَأْساً
خمرى را
كانَ مِزاجُها زَنْجَبِيلًا
باشد آميزش آن زنجبيل يعنى شراب را بياميزند بزنجبيل بهشت كه بسيار طرب انگيز است و اين غير زنجبيل دنياست .
عَيْناً فِيها
بدل زنجبيل است يعنى خمرى آميخته به آب چشمه بهشت كه بطعم زنجبيل باشد
تُسَمَّى سَلْسَبِيلًا
نام نهاده شده باشد به سلسبيل كه بجهة سلاسة انحدار آن در حلق يعنى آسان به حلق فرو رود .
وَ يَطُوفُ عَلَيْهِمْ
و طواف كنند بر ايشان
وِلْدانٌ مُخَلَّدُونَ
پسران جاويد مانده بر حال طفولية يا گوشوارهدار
إِذا رَأَيْتَهُمْ حَسِبْتَهُمْ
چون به بينى ايشانرا در صفاى لون و درخشندگى چهره و انعكاس شعاع بعضى از ايشان به بعضى
لُؤْلُؤاً مَنْثُوراً
مرواريد افشانده شده از صدف يعنى تر و تازه و نورانى و گويند وصف ايشان بانتشار جهة آنست كه براى خدمت ايشان در بهشت پراكنده باشند .
وَ إِذا رَأَيْتَ
و چون به بينى يعنى در بهشت بصر تو بهر جا كه واقع شود
ثَمَّ رَأَيْتَ نَعِيماً
به بينى نعمتها كه در وصف نگنجد
وَ مُلْكاً كَبِيراً
و ملكى بزرگ و متسع كه زوال به دو ره نيابد و در حديث آمده كه پستتر كسى از اهل بهشت كه نظر كند در ملك خود هزار ساله راه بيند و اين پسران به اين وصف طواف كنند بر ايشان .
عالِيَهُمْ ثِيابُ سُندُسٍ
در حالتى كه در زير ايشان باشد جامهاى ديباى لطيف و نازك
خُضْرٌ
برنگهاى سبز
وَ إِسْتَبْرَقٌ
و در بر ايشان باشد ديباى محكم بافته و گفتهاند كه اين ديبا آستر جامه باشد
وَ حُلُّوا
پيرايه بسته شوند و آراسته گردانيده شوند
أَساوِرَ مِنْ فِضَّةٍ
بدست برنجهاى از نقره و در خبر است كه نقره بهشت بر وجهى صفا داشته باشد كه آنچه ماوراى آن باشد بر آن توان ديد
وَ سَقاهُمْ
و بياشاماند ايشانرا
رَبُّهُمْ
آفريدگار و پروردگار ايشان
شَراباً طَهُوراً
شرابى پاك از ادناس و ارجاس و پاك كننده از غل و حسد و ساير صفات رذيله بدانكه جوى كوثر در بهشت خاصه حضرت رسالتست و ذكر آن در سورة الكوثر خواهد آمد و چهار جوى ديگر از متقيانست كه آبست و شير و عسل و خمر و صفات آنها در سوره محمد ذكر يافته و دو چشمه از آن اهل خشيت است و دو چشمه از اصحاب يمين است و اين چهار چشمه در سورة الرحمن جل علا ذكر يافت و شراب رحيق از آن ابرار است و تسنيم از آن مقربانست و اين هر دو در سوره مطففين رقم بيان خواهد يافت و دو چشمه از اهل بيت است كه آن كافور و زنجبيل است و آن را سلسبيل