فَأُهْلِكُوا بِالطَّاغِيَةِ
پس اما قبيلهء ثمود كه قوم صالح پيغمبر بودند پس هلاك گردانيده شدند بسبب طغيان و تكذيب و غير آن .
وَ أَمَّا عادٌ فَأُهْلِكُوا بِرِيحٍ صَرْصَرٍ عاتِيَةٍ
اما قبيلهء عاد كه گروه هود بودند پس هلاك كرده شدند ببادى سخت و سرد كه به جهت فرط شدة برودت اعضا را محترق ميساخت پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود كه ذره باد و قطرهء آب فرستاده نميشود به دنيا مگر به وزن و مقدار معلوم الا بر قوم نوح و هود كه آب و باد طغيان كردند و خزنه را تمكين ننمودند و بعد از آن اين هر دو آيه تلاوة فرمود .
سَخَّرَها عَلَيْهِمْ سَبْعَ لَيالٍ وَ ثَمانِيَةَ أَيَّامٍ حُسُوماً
مسخر گردانيديم باد را بر قوم عاد هفت شب و هشت روز متوالى از وقت نماز صبح چهارشنبه تا وقت غروب چهارشنبهء ديگر كه يكى را زنده نگذاشت
فَتَرَى الْقَوْمَ فِيها صَرْعى
پس تو ميديدى قوم عاد را اگر حاضر ميبودى در آن ايام در حالتى كه افتاده بودند مرده و هلاك گشته
كَأَنَّهُمْ أَعْجازُ نَخْلٍ خاوِيَةٍ
گوئيا ايشان تنههاى درخت خرمااند ميان تهى و پوسيده كه باد پر او خورده و افتاده و قامت ايشان دوازده گز بود و به جهت اين حق تعالى ايشانرا بنخل تشبيه فرموده .
فَهَلْ تَرى لَهُمْ مِنْ باقِيَةٍ
پس آيا هيچ مىبينى ايشان را هيچ نفسى باقى مانده يعنى همه مستاصل شده و يكى از ايشان باقى نمانده .
وَ جاءَ فِرْعَوْنُ وَ مَنْ قَبْلَهُ
و آمد فرعون و آمدند آنها كه پيش از او بودند
وَ الْمُؤْتَفِكاتُ بِالْخاطِئَةِ
و اهل ديههاى مؤتفكه بر اهل خود كه قراى اهل لوط بودند بخطا و گناهكارى و شرك كه اعظم خطاياست .
فَعَصَوْا رَسُولَ رَبِّهِمْ
پس عاصى شدند هر قومى بفرستاده پروردگار خود
فَأَخَذَهُمْ أَخْذَةً رابِيَةً
پس بگرفت خدا ايشانرا گرفتنى كه افزون بود در شدة بر گرفتن امم ديگر به جهت زيادتى قبح اعمال ايشان .
إِنَّا لَمَّا طَغَى الْماءُ
بدرستيكه ما آنهنگام كه طغيان كرد آب و از حد درگذشت تا بحديكه از بالاى كوههاى چهل گز متجاوز شد
حَمَلْناكُمْ فِي الْجارِيَةِ
برداشتيم شما را يعنى پدران شما را كه شما در اصلاب ايشان بوديد در كشتى رونده بر آب .
لِنَجْعَلَها لَكُمْ تَذْكِرَةً
تا بگردانيم آن فعل را كه نجات مؤمنانست و اغراق كافران براى شما پندى و عبرتى و ياد بودى در دلالة بر قدرة و حكمة صانع و كمال قهر و رحمت و شفقت او
وَ تَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ
و تا نگاه دارد اين پند را گوش نگاه دارنده كه نفع گيرد آنچه شنود و تفكر در آن نمايد و به عمل خير اقدام كند آوردهاند كه اين آيه در شان عاليشان على بن ابى طالب عليه السّلام