او راست ستايش زيرا كه نعمة آفرينش و پرورش از اوست
وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
و او بر همه چيزها تواناست از ايجاد معدوم و فناى موجود و تغيير و تبديل بر وفق حكمت و مصلحت .
هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ
و او آن كسيست كه بيافريد شما را اى آدميان و از عدم بوجود آورد
فَمِنْكُمْ كافِرٌ
پس بعضى از شما ناگرويدهايد بخالقيت چون دهريان و مشركان
وَ مِنْكُمْ مُؤْمِنٌ
و برخى از شما باور دارندگانيد خالقيت و وحدانيت او را چون اهل ايمان خلاصهء معنى آنست كه خداى آنكسيست كه بر شما تفضل نموده اصل نعم خود را كه آن خلقت است و ايجاد از عدم و به جهت اين واجبست بر شما كه به نظر صحيح تفكر كنيد در نعمة و معرفة او
وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ
و خداى به آنچه ميكنيد بيناست پس بر وفق اعمال و اقوال با شما معامله خواهد كرد .
خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ
بيافريد او سبحانه همهء آسمانها و زمينها را براستى يعنى بحكمة بالغه نه بباطل چه آنها دالند بر وحدانيت و آثار خالقيت و قادريت حضرت عزتاند
وَ صَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ
و تصوير كرد و بنگاشت شما را پس نيكو گردانيد صورتهاى شما را به امتداد قامت و اعتدال خلقت تا شكر گوئيد بر اين نعمت يعنى ظاهر شما را بياراست بكمال قدرت و باطن شما را محلى گردانيد بجمال قربة
وَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ
و بسوى اوست بازگشت همه در روز قيامت پس كسانى كه بر نعمت خلقت و حسن صورة شاكرند مجازات خواهد داد و جمعى كه كفران نمودهاند بسزا خواهد رسانيد .
يَعْلَمُ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
ميداند بعلم كامل خود آنچه در آسمانهاست از اصناف مكونات و آنچه در زمين است از انواع مخترعات
وَ يَعْلَمُ ما تُسِرُّونَ وَ ما تُعْلِنُونَ
و ميداند آنچه مىپوشيد بر يكديگر و آنچه آشكارا ميكنيد
وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ
و خداى داناست به آنچه در سينهاست از خاطر و افكار يعنى عالم بجميع معلومات است بعلم جزئى و كلى چه نسبت مقتضيه علم او بما سوى على السوية است و اين متضمن وعيد است .
أَ لَمْ يَأْتِكُمْ نَبَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَبْلُ
آيا نيامد بشما اى كفار مكه خبر آنان كه كافر شدند پيش از شما چون اولاد قابيل و عاد و ثمود و اصحاب ايكه
فَذاقُوا وَبالَ أَمْرِهِمْ
پس چشيدند عقوبة و و بال و وزر كار خود را يعنى سزاى كفر خود را در دنيا از غرق و ريح صرصر و عذاب يوم الظلة
وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ
و مر ايشانراست در آخرة عذابى