استهزاء كرده باشد چه حق تعالى فرموده
ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ
و بترسيد از عذاب خداى در مخالفت رسول بدرستيكه خداى سخت عقوبت است بر مخالفان حكم رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در اين اشارتست به آنكه تدبير امة متعلق است بآنحضرت و بائمه كه قائم مقام ويند و لهذا آنحضرت اموال خيبر را قسمت فرمود بر اهل اسلام و بر اهل خيبر منت نهاده ايشانرا به حال خود بازگذاشت و بنى نضير و بنى قينقاع را حكم بجلا فرموده و بعضى اموال را بايشان داد چنان كه حق تعالى ميفرمايد كه .
لِلْفُقَراءِ الْمُهاجِرِينَ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ
فيىء مر درويشانى راست كه هجرت كنندهاند از مكه بمدينه آنان كه بيرون كرده شدهاند يعنى كفار مكه بيرون كردهاند ايشان را از سراهاى خود كه در مكه داشتند
وَ أَمْوالِهِمْ
و از مالهاى خود يعنى دور كردند ايشانرا از برداشتن اموالى كه آنجا داشتند
يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَ رِضْواناً
در حالتى كه اين مهاجران طلب ميكنند بسبب هجرت افزونى و مزيت عطاى از خداوند خود و خشنودى حضرت او يعنى هجرت ايشان براى تجارت و اغراض دنيويه نبود بلكه محض رضاى خدا بود پس به جهت دوستى خدا و رسول ترك ديار خود كردند
وَ يَنْصُرُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ
و يارى ميكنند دين خدايرا با نفس و اموال خود و نصرت مينمايند پيغمبر او را
أُولئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ
ايشانند راستان در دين اسلام هم بقول و هم بفعل در خبر است كه از مهاجر مردى بود كه از غايت گرسنگى سنك بر شكم بستى و در زمستان جهت برهنگى گودى بكندى و در آنجا نشستى تا سرما كمتر اثر كند چون حال چنين بود رسول مال بنى نضير را بر مهاجر قسمت كرد و بر سه كس از انصار چنان كه گذشت و بعد از ذكر مهاجرين در حق انصار فرمود كه .
وَ الَّذِينَ تَبَوَّؤُا الدَّارَ وَ الْإِيمانَ
و ديگر فىء مر كسانى راست كه جاى گرفتند در سرائى كه مدينه است و در ايمان به خدا و رسول و ايمانرا موطن و مستقر خود ساختند و متمكن شدند در اين هر دو و آنها را كهف و ملاذ خود گردانيدند
مِنْ قَبْلِهِمْ
پيش از مهاجران مراد فقراى انصارند كه سبقت نمودند بر مهاجران در ايمان و يا قبل از هجرت ايمان آوردند و به دو سال قبل از قدوم حضرت مسجد ساختند
يُحِبُّونَ مَنْ هاجَرَ إِلَيْهِمْ
دوست ميدارند انصار هر كه را كه هجرت كند بسوى دار ايشان و او را جاى دادند بديار و اموال