ايشان آن باشد كه بسبب آن سوگند بدروغ نفعى و فائدهء در آن روز بايشان خواهد رسيد و اهل نفاق ميپندارند كه ايشان به راه راستند
أَلا
بدانيد اى اهل ايمان
أَنَّهُمْ
بدرستيكه منافقان
هُمُ الْكاذِبُونَ
ايشان دروغگويانند و دروغ ايشان بغايتى رسيده كه با خداى پنهان و آشكارا دروغ ميگويند ابن عباس از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت كرده كه چون روز قيامت باشد منادى ندا كند كه اين خصماء اللّه كجايند خصماى خدا قدريان برخيزند با رويهاى سياه و چشمهاى كبود و لبها و دندانهاى كج آب از دهن ايشان روان شده گويند و اللّه كه بدون تو معبودى را عبادت نكرديم پس عبد اللّه عباس گفت ايشان درين قول صادق باشند اما شرك از جائى در دل ايشان حلول كرده باشد كه ندانسته باشند و بعد از آن اين آية تلاوت فرمود كه
وَ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ عَلى شَيْءٍ أَلا إِنَّهُمْ هُمُ الْكاذِبُونَ
پس گفت به خدا سوگند كه ايشان قدريانند .
اسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ الشَّيْطانُ
مستولى شد و غلبه كرد بر ايشان ديو سركش و بوسوسهء ايشانرا بمعاصى مايل ساخت
فَأَنْساهُمْ
پس فراموش گردانيد ايشان را
ذِكْرَ اللَّهِ
از ياد كردن خداى تا او را ياد نكنند نه بدل و نه به زبان
أُولئِكَ
آنگروه فراموش كاران
حِزْبُ الشَّيْطانِ
لشگر ديوانند و متابعان او
أَلا
بدانيد اى بندگان كه
إِنَّ حِزْبَ الشَّيْطانِ
بدرستيكه سپاه ديو
هُمُ الْخاسِرُونَ
ايشانند زيانكاران كه نعيم مؤبد را از دست دادند و در عذاب مخلد افتادند .
إِنَّ الَّذِينَ
بدرستيكه آنان كه
يُحَادُّونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ
خلاف و شقاق كنند خداى و رسول او را
أُولئِكَ
آنگروه مخالفان
فِي الْأَذَلِّينَ
در جماعت خوارترانند يعنى داخل در زمرهء آنان كه ذليلترين خلق خدا باشند چه در دنيا بخوارى و قتل و سبى گرفتارند و در عقبا رسوا و معذب بنار مرويست كه مسلمانان بعد از فتح قرى گفتند خداى تعالى ما را موفق سازد بر فتح بلاد روم و فارس چون عبد اللّه سلول و منافقان اين را بشنيدند گفتند گمان شما چنانست كه فارس و روم مثل بعضى قرى باشد كه بر شما مفتوح گشته آيه آمد كه .
كَتَبَ اللَّهُ
نوشته است خداى در لوح محفوظ و در او ثبت اين حكم نموده
لَأَغْلِبَنَّ أَنَا
هر آينه غالب شوم من
وَ رُسُلِي
و فرستادگان من غلبهء خدا بحجت است و نصرت دادن اهل اسلام بر دشمنان
إِنَّ اللَّهَ
بدرستيكه خداى
قَوِيٌّ
توانا است بر نصرت انبياى خود
عَزِيزٌ
غالب در هر حكمى كه خواهد و كسى بر منع آن قدرت ندارد آوردهاند كه روزى عبيد اللّه بن عبد اللّه سلول نزديك رسول آمد و رسول آب بنوشيد و