به آن زن كه بر شوهر خود حرامى وى ميگفت كه مرا طلاق نداده
إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ
بدرستيكه خداى شنواست اقوال مردمانرا
بَصِيرٌ
بينا باحوال ايشان مرويست كه چون عايشه اين آيه بشنيد گفت بزرگوار خدائى كه هيچ رازى برو پوشيده نيست و بعد از آن در حكم ظهار ميفرمايد كه .
الَّذِينَ يُظاهِرُونَ مِنْكُمْ
آنان كه ظهار كنند از شما
مِنْ نِسائِهِمْ
از زنان خود يعنى بزن خود گويند كه تو بر من چون پشت مادر منى
ما هُنَّ أُمَّهاتِهِمْ
نيستند آن زنان در حقيقت مادران ايشان
إِنْ أُمَّهاتُهُمْ
نيستند مادران ايشان
إِلَّا اللَّائِي وَلَدْنَهُمْ
مگر زنانى كه زادهاند ايشانرا پس در حرمت بمثابهء ايشان نيستند مگر زنانى كه خداى تعالى ملحق بايشان گردانيده از ازواج نبى و مرضعات پس بتشبيه مذكوره زوجه مادر نميشود
وَ إِنَّهُمْ
و بدرستيكه مردان ظهار گوينده
لَيَقُولُونَ
هر آينه ميگويند
مُنْكَراً مِنَ الْقَوْلِ
انكار كرده شده از سخن يعنى سخن ناشناخته و نادانسته در شرع چه احكام شرعيه منكر آنست
وَ زُوراً
و دروغ و باطل و منحرف از حق زيرا كه هرگز زوجه مادر نباشد
وَ إِنَّ اللَّهَ
و بدرستيكه خداى
لَعَفُوٌّ
هر آينه عفو كننده است مر گناهان توبه كنندگان را ازين قول
غَفُورٌ
آمرزنده مر ايشانرا بايجاب كفاره و احكام متعلقه درين باب و مسائل متفرعه بر آن حواله بمنهج الصادقين است و بعد از بيان انكار ظهار تبيين حكم آن ميفرمايد كه .
وَ الَّذِينَ يُظاهِرُونَ
و آنان كه در جاهليت عادت ايشان اين بوده باشد كه مظاهره كرده باشند
مِنْ نِسائِهِمْ
از زنان خود پس آن را قطع نمايند باسلام
ثُمَّ يَعُودُونَ
پس بعد از آن بازگردند
لِما قالُوا
بسوى آنچه گفتهاند يعنى بار ديگر آن را اعاده نمايند در زمان اسلام
فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ
پس بر ايشانست آزاد كردن بنده و ميتواند بود كه مراد بالذين اهل ايمان باشند و مراد بعود رجوع باشد به آن بر وجه تدارك و معنى اينكه مومنانيكه مظاهره كنند از زنان خود و بعد از آن بازگردند بتدارك و تلافى آن چه آن قول مقتضى آن بود و بنقض آن ميل نمايند پس بر ايشانست آزاد كردن بندهء و مذهب اماميه آنست كه مراد بعود اراده و طى است يا نقض قول ظهار و هيچكدام جايز نيست مگر بعد از كفاره و جميع علماى ما قايلند به شرط ايمان در آن بنده يا در حكم ايمان از اطفال مؤمنين و آزاد كردن چنين بندهء واجب است و لازم
مِنْ قَبْلِ أَنْ يَتَمَاسَّا
پيش از آنكه مس يكديگر كنند مرد مظاهر و زن مظاهر عنها و