پيغمبران حاضر باشند و خواه حاضر نباشند ايشان نصرت دين كنند و در يارى پيغمبران كوشش نمايند بر خلاف منافقان كه در حضور پيغمبران مددكارى مينمايند و در غيبت يار و مددكار نيستند يا مومنان يارى خدا و پيغمبر ميدهند در حالتى كه بدلايل عقليه و نقليه تصديق نمودهاند بوحدانيت خدا بدون مشاهدهء آن
إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ
بدرستيكه خداى توانا است بر هلاك كردن دشمنان
عَزِيزٌ
غالب بر همه به حكم و فرمان و احتياج بنصرت هيچ ناصرى ندارد و امر بجهاد به جهت آنست كه تا بندگان به آن منتفع شوند و مستوجب ثواب دائمى گردند در امتثال او در آن و چون نوح و ابراهيم افضل انبيا بودند از حيثيت آنكه پدر پيغمبرانند و جملهء انبيا از ايشان پيدا شدهاند از اينجهت بعد از ذكر ارسال رسل على الاجمال تخصيص بذكر ايشان نموده فرمود كه .
وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا
و بتحقيق كه فرستاديم
نُوحاً
نوح نجى را بر بنى قابيل
وَ إِبْراهِيمَ
و ابراهيم را بر نمروديان
وَ جَعَلْنا
و گردانيديم يعنى بوديعت نهاديم
فِي ذُرِّيَّتِهِمَا
در ميان فرزندان ايشان
النُّبُوَّةَ
پيغمبرى را بطريق وحى
وَ الْكِتابَ
و كتابى را كه نامزد ايشان بود
فَمِنْهُمْ
پس بعضى از ذريهء ايشان يا بعضى از امتان نوح و ابراهيم
مُهْتَدٍ
راه يافتگانند از طريق حق يعنى گرونده بانبياء و كتب ايشان
وَ كَثِيرٌ مِنْهُمْ
و بسيارى از ايشان
فاسِقُونَ
بيرون رفتگانند از طريق حق يعنى نگرويدهاند بكتب و رسل .
ثُمَّ قَفَّيْنا
پس از پى در آورديم
عَلى آثارِهِمْ
بر اعقاب نوح و ابراهيم و امم ايشان و يا بر آثار نوح و ابراهيم و پيغمبران كه معاصر ايشان بودند
بِرُسُلِنا
فرستادگان خود را يعنى از پس نوح هود و صالح را و از عقب ابراهيم اسمعيل و اسحق و يعقوب و يوسف را
وَ قَفَّيْنا
و از پى درآورديم اين رسل را يعنى تمام كرديم انبياى بنى اسرائيل را
بِعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ
بعيسى كه پسر مريم است
وَ آتَيْناهُ الْإِنْجِيلَ
و عطا كرديم مر او را كتاب انجيل
وَ جَعَلْنا
و گردانيديم يعنى وضع فرموديم
فِي قُلُوبِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ
در دلهاى آنان كه پيروى كردند عيسى را يعنى حواريين را
رَأْفَةً
مهربانى
وَ رَحْمَةً
و بخشايش بر يكديگر يعنى مشفق و مهربان گردانيديم متابعان و خواص عيسى را بر يكديگر به اين وجه كه ايشانرا به آن مأمور گردانيديم و ترغيب ايشان نموديم در آن بوعد ثواب يا خلق آن فرموديم در دلهاى ايشان
وَ رَهْبانِيَّةً
و طريق رهبانيت را
ابْتَدَعُوها
بنو درآوردند و پيدا كردند آن را از نزد خود رهبان كسيست كه ترسكارى و پرهيزكارى