بر هر تقدير ميفرمايد كه از ايشان اعراض كن و مهلت ده .
وَ أَبْصِرْهُمْ
و ببين حال ايشان را از اسيرى و قتل و عذاب آخرة
فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ
پس زود باشد كه ايشان ببينند فتح و نصرت ترا در دنيا و علو رتبه تو و رفعت درجهء ترا در عقبى و چون كفار فسوف يبصرون شنيدند گفتند آيا آنچه محمد ميگويد كى متحقق شود و در چه زمان بوقوع آيد آيه آمد كه .
أَ فَبِعَذابِنا
آيا به عذاب ما
يَسْتَعْجِلُونَ
تعجيل ميكنند و در آن شتاب زدگى مينمايند .
فَإِذا نَزَلَ
پس آنهنگام كه فرود آيد عذاب
بِساحَتِهِمْ
بميان سراى ايشان
فَساءَ صَباحُ الْمُنْذَرِينَ
پس بد صبحى باشد صبح بيم كرده شدگان آوردهاند كه در ميان عرب قتل و غارت بسيار بودى و هر لشكر كه قصد قبيلهء داشتندى در شب قصد مسافت كرده وقت سحر كه زمان خواب گران است بحوالى ايشان در آمدندى و دست بغارت و قتل و تاراج گشادندى و آنقوم را مستاصل ساختندى و چون اغلب قتل و غارت در صباح واقع ميشد غارت را صباح نام نهادهاند و هر چند كه در وقتى ديگر وقوع يافتى همان او را صباح گفتندى حق تعالى در اين آيه تشبيه فرموده در عذاب كفار بلشكرى كه ناگاه بر ايشان هجوم كند و همه را مستاصل سازد مرويست كه حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در آن صباحى كه به زمين خيبر رسيد و حصون و قلاع را بديد فرمود اللّه اكبر انا نزلنا بساحت قوم فساء صباح المنذرين بعد از آن حق تعالى به جهت تاكيد تكرار كلام سابق مىكند و ميگويد .
وَ تَوَلَّ
و ديگر باره روى بگردان و اعراض كن ايمحمد
عَنْهُمْ
از گفتار كفار بدكردار
حَتَّى حِينٍ
تا هنگام انقضاى امهال يعنى زمان قتال و جدال و يا ديدن عقوبة و نكال .
وَ أَبْصِرْ
و ببين غلظ عذابى را كه بايشان نازل شود بقوله
فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ
پس زود باشد كه ببينند مغلوبيت و ساير انواع عذاب خود را و غالبيت تو و اصناف ثواب ترا و بعد از انذار تنزيه ذات خود مىكند از آنچه اهل شرك او را نسبت به او ميدهند و ميگويد كه .
سُبْحانَ رَبِّكَ
منزه و پاكيزه است پروردگار تو كه
رَبِّ الْعِزَّةِ
خداوند غالبيت و قوه است
عَمَّا يَصِفُونَ
از آنچه وصف ميكنند آن را مشركان و در حق او ميگويند از اتخاذ اولاد و شريك و بعد از ذكر تنزيه ذات خود جميع انبياى خود را تسليم ميگويد بر اين وجه كه .
وَ سَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ
و سلام و تحيت بر فرستادگانست كه رساننده پيغاماند و متحمل انواع اذية و الم .
وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ
و همهء ستايش و سپاس مر خدايراست كه پروردگار عالميانست و