از مرواريد و هر بامداد و شبانگاه هفتاد هزار صحيفهء زرين نزد وى آرند و در هر صحيفه لونى از طعام كه هر چند تناول كنند همان اشتهاى اول بجاى خود باشد و اگر همهء اهل دنيا پيش وى آيند آنچه نزد وى حاضر باشد همه را كفاف بود
وَ فِيها
و در بهشت بود مر ايشانرا ما تشتهى الانفس آنچه آرزو كنند نفسهاى ايشان و حفص تشتهيه ميخواند يعنى در بهشت باشد آنچه ميل كند آن را نفسها از انواع مشروبه و مطعومه و مشمومه و ملبوسه و غير آن
وَ تَلَذُّ الْأَعْيُنُ
و آنچه متلذد شود چشمها به نظر كردن در آن - در خبر است كه شخصى رسول را گفت يا رسول اللّه من اسب را دوست ميدارم در بهشت باشد فرمود آرى هر چه دل خواهد و چشم از آن لذت يابد در بهشت خواهد بود از ابو امامة مرويست كه مردى باشد در بهشت بمرغ پران نگرد گويد كاشكى مرغ بريان بودى فى الحال بريان شود و نزد وى حاضر گردد تا از آن تناول كند و چون شرابش آرزو شود ابريقى در دست او آيد با چندان شراب كه آن را انقطاع نباشد
وَ أَنْتُمْ فِيها
و شما در بهشت
خالِدُونَ
جاويد باشيد كه هرگز گرد زوال بدامن خلود شما ننشيند .
وَ تِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِي أُورِثْتُمُوها
و آن بهشت موعود بهشتى است كه امروز ميراث داده شدهايد آن را
بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
بسبب آنچه بوديد كه در دنيا عمل به آن ميكرديد از انواع طاعات و خيرات و مبرات .
لَكُمْ فِيها
مر شما راست در بهشت
فاكِهَةٌ كَثِيرَةٌ
ميوه هاى بسيار
مِنْها تَأْكُلُونَ
كه بعضى از آن ميخوريد نه همهء آن بجهة كثرت اصناف و دوام انواع آن و در حديث واقع شده كه هيچ مؤمنى ميوهء از درخت بهشت نچيند مگر دو مثل او فى الحال هم از آنجا روييده شود بعد از آن در بيان كفار ميفرمايد كه .
إِنَّ الْمُجْرِمِينَ
بدرستيكه كافرانى كه در اجرام طغيان كردهاند
فِي عَذابِ جَهَنَّمَ خالِدُونَ
در عذاب دوزخ جاويد ماندگانند .
لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ
سست كرده نشود عذاب از ايشان يعنى عذابى كه فراخور كردار ايشان باشد بر ايشان سبك نگردانند و كم نكنند
وَ هُمْ فِيهِ
و ايشان در عذاب
مُبْلِسُونَ
نااميدانند از رحمت و خفت و ساكت از طلب فرج به جهت نااميدى ايشان از آن - از ضحاك منقولست كه هر يك از كافران را در تابوتى آتشين نهند و در آن را مسدود سازند و او مخلد در آنجا معذب باشد كه نه او كسى را بيند و نه كسى او را .
وَ ما ظَلَمْناهُمْ
و ستم نكرديم ما ايشانرا به آن عذاب
وَ لكِنْ كانُوا
و ليكن بودند
هُمُ الظَّالِمِينَ
ايشان ستمكاران كه شرك آوردند و مرتكب انواع معاصى و قبايح شدند و چون از شدت عذاب بى