از آنچه ميگوئى يعنى از دعوت و انذار
لَتَكُونَنَّ مِنَ الْمَرْجُومِينَ
هر آينه باشى از كشته شدگان بسنك يا از دشنام داده شدگان و يا راندگان ابو حمزه ثمالى روايت كرده كه هر موضعى از قرآن كه لفظ رجم واقع شده بمعنى قتل است مگر در سورهء مريم كه لئن لم تنته لأرجمنك كه بمعنى دشنام دادنست القصه نوح چون اين كلمات تهديد آميز از قوم بشنيد و آثار نوميدى از ايشان دريافت روى بدرگاه بىنياز آورد
قالَ رَبِّ
گفت اى پروردگارا
إِنَّ قَوْمِي
بدرستى كه گروه من
كَذَّبُونِ
تكذيب كردند مرا از روى عناد و مرا در دعوى رسالت باور نداشتند بر وجه لجاج و جحود و انكار
فَافْتَحْ بَيْنِي وَ بَيْنَهُمْ
پس حكم كن ميان من و ميان ايشان
فَتْحاً وَ نَجِّنِي
حكم كردنى براستى و بازرهان مرا از قصد ايشان و يا از شآمة عمل ايشان
وَ مَنْ مَعِيَ
و هر كرا كه با من است
مِنَ الْمُؤْمِنِينَ
از گرويدگان غرض او از اين مناجات آن بود كه من بر ايشان دعا مىكنم نه به جهت آنكه مرا بخشم درآوردهاند و ايذاى من كردهاند بلكه به جهت تست و دين تو كه تكذيب وحى نو كردهاند و انكار وحدانيت و ارسال تو پس عذاب بر ايشان بازگردان
فَأَنْجَيْناهُ
پس نجات داديم او را
وَ مَنْ مَعَهُ
و هر كرا كه با او بودند از مؤمنان
فِي الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ
در كشتى پر از آدميان و امتعه و ما كولات و غير آن از حيوانات
ثُمَّ أَغْرَقْنا
پس غرفة ساختيم
بَعْدُ
پس از رهانيدن او و اتباع او
الْباقِينَ
باز پس ماندگان از كشتى يعنى گروه كفار كه بر ايشان مبعوث بود
إِنَّ فِي ذلِكَ
بدرستى كه در صبر نوح و ايذاى قوم و عناد و جحود ايشان به جهت آن و نجات اهل ايمان در كشتى
لَآيَةً
هر آينه علامتى است شايع و متواتر مر آنها را كه پند گيرند از آن و اقتدا به پيغمبران كنند و در صراط المستقيم سلوك نمايند
وَ ما كانَ أَكْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ
و نيستند بيشتر ايشان باور دارندگان
وَ إِنَّ رَبَّكَ
و بدرستيكه پروردگار تو
لَهُوَ الْعَزِيزُ
هر آينه اوست توانا بر عقوبت كافران و منتقم بر ايشان
الرَّحِيمُ
مهربان بمهلت عذاب از ايشان تا حجة بر ايشان لازم گردد يعنى از الزم حجة بر طريق حق انزال عذاب نفرمايد و يا رحيم است بر مؤمنان در نجات دادن نوح و اتباع او و يا بر توفيق پيغمبران در حلم و بردبارى و احتجاج بر كافران
كَذَّبَتْ عادٌ
بدروغ داشتند قبيلهء عاد
الْمُرْسَلِينَ
فرستادگان را
إِذْ قالَ لَهُمْ
چون گفت مر ايشانرا
أَخُوهُمْ هُودٌ
برادر نسبى ايشان هود