پرستيدن كنيد
وَ أَطِيعُونِ
و فرمان بريد مرا در قبول ايمان و اذعان توحيد و طاعت و عبادت او بر وجه اخلاص
وَ ما أَسْئَلُكُمْ
و نميخواهم شما را
عَلَيْهِ
بر اداى رسالت و نصيحت
مِنْ أَجْرٍ
هيچ مزدى
إِنْ أَجْرِيَ
نيست اجرت من
إِلَّا عَلى رَبِّ الْعالَمِينَ
مگر بر پروردگار عالميان
فَاتَّقُوا اللَّهَ
پس بترسيد از عقوبت خداى و ترك بت پرستيدن كنيد
وَ أَطِيعُونِ
و فرمان بريد مرا تكرار امر بتقوى و طاعت جهت تاكيد و مبالغه است در آن بر ايشان
قالُوا
گفتند در جواب نوح
أَ نُؤْمِنُ لَكَ
آيا ايمان آريم و تصديق كنيم مر ترا
وَ اتَّبَعَكَ الْأَرْذَلُونَ
و حال آنكه پيروى كردهاند ترا سفلگان و بىقدران و فرومايگان كه نه حسب دارند و نه نسب و اهل صفتهاى دنيه و خسيسهاند ابن عباس گويد كه ايشان اهل حيا كه بودند و نزد بعضى حجام بودند حاصل كه ايشان جهت قصور فهم و عقل حطام دنيويه را منظور داشته ايمان اتباع نوح را كه بىمال و جاه بودند مانع ايمان خود دانستند و ميگفتند كه ايشان به جهت طمع مال و رفعت به او گرويدهاند نه بر وجه اعتقاد و اخلاص و لهذا نوح عليه السّلام
قالَ
فرمود در جواب ايشان
وَ ما عِلْمِي
و نيست دانش من
بِما كانُوا يَعْمَلُونَ
به آنچه هستند كه ميكنند آن را از روى اخلاص طمع در طممه يعنى حكم بر من ظاهر است و چون ايشان عمل اهل ايمان ميكنند بر من واجبست كه حمل آن بر اخلاص كنم بحسب ظاهر
إِنْ حِسابُهُمْ
نيست حساب باطن ايشان
إِلَّا عَلى رَبِّي
مگر بر پروردگار من كه مطلع است بر ظاهر و باطن آن
لَوْ تَشْعُرُونَ
اگر دانيد كه عالم الغيب اوست پس هر آينه دانيد قول مرا در اين باب و ليكن جاهليد پس ميگوئيد آنچه نميدانيد قريش نيز به همين طريقه سلوك نمودند باصحاب حضرت طعن كردند به اين صفت چنين كه آوردهاند كه هرقل كه پادشاه روم بود ابو سفيان را از اتباع رسول سؤال كرد گفت ايشان از اذل و ضعفهاى مردمانند وى در جواب گفت ما زالت اتباع الانبياء كذلك هميشه اتباع پيغمبران پيشين نيز چنين بودند حاصل كه قوم نوح عليه السّلام گفتند بنوح كه تو اين اراذل را از مجلس خويش بران تا ما با تو بنشينيم و سخن تو بشنويم
نوح فرمود
وَ ما أَنَا بِطارِدِ الْمُؤْمِنِينَ
و من نيستم رانندهء مؤمنان از پيش خود
إِنْ أَنَا إِلَّا نَذِيرٌ مُبِينٌ
نيستم من مگر بيم كنندهء آشكارا يعنى مبعوث شدهام بدعوت مكلفان خواه اغنيا و خواه فقرا پس چگونه طرد و منع فقرا كنم از خود به جهت آنكه اغنيا تابع من شوند
قالُوا
گفتند كافران
لَئِنْ لَمْ تَنْتَهِ يا نُوحُ
اگر باز نه ايستى اى نوح