هاى زر و نقره
وَ مَقامٍ كَرِيمٍ
و از منزلهاى خوش و نيكو آينده و آراسته
كَذلِكَ
همچنين كرديم با ايشان يعنى بيرون آورديم اين را از اين نوع بيرون آوردنى
وَ أَوْرَثْناها
و ميراث داديم باغ و بوستانها و گنج و خانهاى ايشان
بَنِي إِسْرائِيلَ
فرزندان يعقوب را چه قولى آنست كه بنى اسرائيل بعد از هلاك فرعونيان بمصر درآمدند و همه اموال قبطيان به تصرف درآوردند و اصح آنست كه در زمان دولت داود و سليمان ( ع ) بر ملك مصر استيلا يافته متصرف جهات قبطيان شدند و در بعضى تفاسير واقع شده كه فرعون در حين خروج ششصد هزار بر مقدمهء لشكر روان كرد و ششصد هزار بر ميمنه تعيين نمود و ششصد هزار بر ميسره نام زد كرد و ششصد هزار در ساقه مقرر نمود و خود با خلق بيشمار در قلب قرار گرفت
يكى لشكر سرا پا غرق جوشن * شده در موج چون درياى آهن
فَأَتْبَعُوهُمْ
پس از پى درآمدند بنى اسرائيل را
مُشْرِقِينَ
در حالتى كه قصد كنندگان بودند به طرف مشرق چه لشگر بنى اسرائيل بدان صوب رفته بودند و اكثر علما گفتهاند معنى آنست كه تا هنگام طلوع آفتاب ببنى اسرائيل رسيدند و در آن محل لشكر موسى بكنار درياى قلزم رسيدند تدبير عبور و مرور ميكردند كه ناگاه اثر فرعونيان بديد آمد
فَلَمَّا تَراءَا الْجَمْعانِ
پس آنهنگام كه ديدند آن هر دو گروه يكديگر را
قالَ أَصْحابُ مُوسى
گفتند ياران موسى
إِنَّا لَمُدْرَكُونَ
هر آينه ما دريافته شدگانيم يعنى لشكر فرعون ما را در خواهند يافت و بدست ايشان گرفتار خواهيم شد اكنون در آن راه خلاص چگونه پوييم و طريق گريز از كه جوئيم كه در پيش درياست و در پى دشمن ، موسى اضطراب آنها بديد
قالَ كَلَّا
گفت نه چنين است كه ايشان شما را دريابند
إِنَّ مَعِي رَبِّي
بدرستى كه با منست پروردگار من بحفظ و نصرت
سَيَهْدِينِ
زود باشد كه راه نمايد مرا و راه در اين جهت طريق بديد آورد القصه چون لشكر فرعون بنزديك بنى اسرائيل رسيد حق تعالى حجابى از بخار در ميان دو گروه پديد آورد چنان كه يكديگر را نميديدند و فرعون قوم خود را گفت فرود آئيد تا آفتاب بلند شود و بخار از ميان برخيزد و شتاب مكنيد كه راه خلاصى بر ايشان بسته است دريا در پيش و لشكر ما از عقب كجا توانند گريخت مرويست كه مؤمن آل فرعون در پيش موسى ايستاده بود گفت اى موسى بكجا مأمور شدهء كه دريا در پيش است و لشگر فرعون ترا فرو گرفته موسى جواب داد كه مأمور شدهايم به دريا و متوقع آنم كه چگونه بگذشتن آن مأمور شوم و بچه وجه از آن