مؤمنان و
الْمُرْجِفُونَ
و اگر ترك نكنند خبردهندگان اراجيف يعنى آنانيكه خبرهاى بد ميافكنند
فِي الْمَدِينَةِ
در مدينه از لشگريان اسلام كه بغزا رفتهاند و ميگويند ايشان منهزم شدهاند و مقتول گشته به جهت آنكه كسر قلوب مومنان مىشود و غمگين ميگردند و مانند آن از اراجيف
لَنُغْرِيَنَّكَ بِهِمْ
هر آينه برگماريم يعنى امر كنيم ترا بقتال ايشان و اجلاى ايشان از اوطان و يا به آن چيزى كه مضطرب سازد ايشانرا بطلب جلا و غير آن از افعالى كه ايشانرا غمگين سازد
ثُمَّ لا يُجاوِرُونَكَ
پس مجاوره و همسايگى نكنند با تو
فِيها إِلَّا قَلِيلًا
در مدينه مگر زمانى اندك چه در اندك فرصتى مستاصل كردند
مَلْعُونِينَ
در حالتى كه در لعنت خدا ماندگاناند و راندگان از رحمة
أَيْنَما ثُقِفُوا
هرگاه يافت شوند ايشان
أُخِذُوا
گرفته شوند بايد كه گرفته شوند هر جا كه يافت شوند
وَ قُتِّلُوا
و كشته گردند يعنى بايد كه بكشند ايشانرا
تَقْتِيلًا
كشتنى بخوارى و زارى و بر اقبح وجوه
از قتادهء مرويست كه منافقان خواستند كه نفاق خود را ظاهر سازند چون اين آيه شنيدند از آن خايف شدند و كفر خود را پنهان كردند
سُنَّةَ اللَّهِ
سنت نهاده است خداى قتل منافق مرجف را سنت نهادنى
فِي الَّذِينَ خَلَوْا
در ميان آنان كه گذشتهاند
مِنْ قَبْلُ
پيش از اين يعنى مقرر كرده در امم ماضيه كه انبيا بكشند منافقان عهد خود را
وَ لَنْ تَجِدَ
و نيابى تو
لِسُنَّةِ اللَّهِ
مر سنت و طريق خدايرا
تَبْدِيلًا
بدل كردنى و تغيير دادنى يعنى هرگز او سبحانه تغيير ندهد سنة خود را يا قادر نباشد كسى كه تبديل آن نمايد
آوردهاند كه مشركان بر سبيل استهزا سؤال ميكردند از سيد عالميان كه بگو قيامة در چه وقت قايم شود حق تعالى فرمود كه
يَسْئَلُكَ النَّاسُ
ميپرسند ترا مردمان يعنى كفار باستهزا
عَنِ السَّاعَةِ
از ساعهء رستخيز يعنى وقت قيام آن
قُلْ
بگو اى محمد كه
إِنَّما عِلْمُها
جز اين نيست كه وقت دانستن قيامة
عِنْدَ اللَّهِ
نزد خداست و هيچ ملك مقرب و پيغمبر مرسل را بر آن اطلاع نداده
وَ ما يُدْرِيكَ
و چه چيز دانا گردانيد ترا يعنى مطلقا نميدانيد
لَعَلَّ السَّاعَةَ
شايد كه آمدن قيامة
تَكُونُ قَرِيباً
باشد نزديك در اين تهديد است مر مستعجلان آن را و اسكات متعنتان
إِنَّ اللَّهَ
بدرستى كه خداى
لَعَنَ الْكافِرِينَ
لعنت كرده است و راند از رحمت خود ناگرويدگان را كه منكران حشرند