پيغمبر
إِلَّا أَنْ يُؤْذَنَ لَكُمْ
مگر آنكه دستورى داده شويد يعنى شما را بخوانند
إِلى طَعامٍ
به خوردن طعام
غَيْرَ ناظِرِينَ
در حالتى كه غير منتظر باشيد يعنى انتظار مبريد
إِناهُ
وقت طعام را جمعى بودند كه محافظت وقت طعام ميكردند و چون وقت آن ميرسيد و اثر دود از دولتخانه نبوى ظاهر ميشد مىآمدند و مىنشستند حكم شد كه چون در رويد منتظر آن مباشيد كه طعام برسد
وَ لكِنْ إِذا دُعِيتُمْ
و ليكن چون خوانده شويد
فَادْخُلُوا
پس درآييد
فَإِذا طَعِمْتُمْ
پس چون طعام خورديد
فَانْتَشِرُوا
پس پراكنده شويد و مكث مكنيد اين خطاب است به كسانى كه منتظر طعام رسول بودند و بجهة آن بر در خانهء مىنشستند و اگر نه هيچكس را جايز نبود كه بجهة غير طعام نيز در خانهء او در آيد و لبث نمايد بدون اذن وى
وَ لا مُسْتَأْنِسِينَ
و ديگر در مياييد در بيوت وى در حالتى كه آرام گرفتگان باشيد
لِحَدِيثٍ
براى سخن يكديگر
إِنَّ ذلِكُمْ
بدرستيكه درنك شما بعد از طعام و طول سخن گفتن شما
كانَ يُؤْذِي النَّبِيَّ
هستكه ميرنجاند پيغمبر را
فَيَسْتَحْيِي مِنْكُمْ
پس شرم ميدارد از شما كه گويد بيرون رويد
وَ اللَّهُ لا يَسْتَحْيِي
و خدا شرم ندارد
مِنَ الْحَقِّ
از راست گفتن يعنى اخراج شما حق است پس سزاوار آنست كه بجهة حيا ترك كرده نشود همچنانكه حق تعالى ترك اظهار حق نفرموده به جهت حيا و امر كرد باخراج شما پس براى تعظيم رسول خود نهى دخول شما نمود به خانه او بدون اذن او و منع شما نمود به آنچه موجب اذية و كراهيت آن حضرت است مجاهد روايت كرده از عايشه كه من با رسول خدا طعام ميخوردم عمر پيدا شد رسول او را بطعام خوردن دعوت كرد وى بيامد و بطعام خوردن مشغول شد و در اثناى طعام خوردن انگشتش بانگشت من خورد رسول را از اين كراهت آمد آيهء حجاب نازل شد كه بدون اذن وى به خانه رسول مرويد كه موجب اذيت و كراهت رسول است
وَ إِذا سَأَلْتُمُوهُنَّ
و چون خواهيد از زنان پيغمبر
مَتاعاً
چيزى كه بدان متمتع و انتفاع گيريد از امتعه و اقمشه خانه
فَسْئَلُوهُنَّ
پس بخواهيد از ايشان آن را
مِنْ وَراءِ حِجابٍ
از پس پرده
ذلِكُمْ
آن سؤال شما از پس حجاب
أَطْهَرُ
پاكيزهتر است و پاكتر
لِقُلُوبِكُمْ
مر دلهاى شما را
وَ قُلُوبِهِنَّ
و دلهاى زنان را از ريبت و تهمت و از خواطر شيطانيه و هواجس نفسانيه از ابن عباس مرويستكه مردى از اصحاب گفت اگر